Zamówienie książki Ariki Okrent „In the Land of Invented Languages” miało więcej uzasadnień uczuciowych niż racjonalnych, ale decyzje tego typu są nieuniknione gdy poznaje się książkę przez zautomatyzowane zachęty w Sieci i nie ma szansy na wzięcie jej do ręki i otworzenie na przypadkowej stronie. Tym razem udało się.

Refleksje jej dotyczące mają różne etykietki; jedna z nich, autyzm wiążę się z inną czytaną w tym samym czasie książką (Roger Fouts, „Najbliżsi krewni: Jak szympansy uświadomiły mi, kim jesteśmy”) i ten wątek zostawię na inną chwilę. Teraz wilk wyciąga z książki i niesie do lasu to, co mu najbliższe – idee, które mogą być użyte w sensownej szkole.

Szukanie takich idei pochłania mnie tak jak nowe pomysły zdalnego rozbijania samolotu pochłaniają Macierewicza, bez tego moje życie byłoby smutniejsze. To nie tylko kwestia rozrywki, lecz postawy optymistycznej, coś tu musi być! Bez praktycznych pomysłów pozostałbym na poziomie narzekalni dentystycznej, pełnej wyznań niewiary w młodzież i postęp. A aż tak jeszcze nie zgredziałem.

Rzecz jest delikatna, muszę zostawiać na happy hour rozkoszne pomysły o zupełnym rozwaleniu szkoły – kilkaset tysięcy rozjuszonych nauczycieli rozprawiłoby się ze mną szybko. Trzeba zapomnieć o marzeniach i pracować nad jakąś ofertą, która mogłaby zostać poparta przez parę tysięcy rozsądnych edukatorów i wypróbowana przez kilkudziesięciu. Więc nie będzie tu rewolucji z wyrzuceniem na śmiecie większości programu, a tylko delikatna sugestia: a gdyby tak wygospodarować delikatnymi cięciami w programach matematyki, polskiego, języka obcego i wychowania plastycznego na spotkania, które by były sesjami starannie przygotowanej improwizacji i twórczości? Obrazki znalezione u Ariki Okrent, dotyczące języka wymyślonego przez Charlesa Blissa dają pierwszy impuls:

Trzeci jest oczywistą refleksją o użyteczności Oulipo dla niespetryfikowanych głów. Mam wrażenie, że pierwszy raz spotkałem się z ich twórczością w eseju Martina Gardnera w Scientific American – do natychmiastowego użytku widzi mi się jakikolwiek mniejszy wariant „śnieżnej kuli”, którą on tam cytował:

I do not know where family doctors acquired illegibly perplexing handwriting; nevertheless, extraordinary pharmaceutical intellectuality, counterbalancing indecipherability, transcendentalizes intercommunications incomprehensibleness.

Na szczęście są i polskie przykłady, cytuję Jana Gondowicza (rozdział Ouliproust w książce „Pan tu nie stał”):

W te dni czas trwał mojego Morfeja względów wczesnych, ulubionych.

A może odmiana alfabetyczna, nie z wydłużaniem kolejnych słów, a z zaczynaniem na kolejne litery alfabetu? Pożyczka z tego samego źródła:

A był czas długi egzystencji flegmatycznej, gdy haniebnie infantylnie jąłem kosztować lenistw łoża, mając na oku pożytki roju snów.

Przychodzi chęć wykorzystania bogactwa języka mimo eliminacji kolejnych liter w „Lekcji geografii” Tomasza Mirkiewicza, ale przyznaję, że trudno sobie wyobrazić Mirkiewicza na jednej lekcji, a religię na drugiej.

I wreszcie – informatyka. Nie ta, z poddawaniem całego pokolenia w niewolę produktów Microsoftu, ale z twórczością, niech będzie jak naiwniejszą, przy tworzeniu własnych programów. Tu nie trzeba wiele wymyślać, wystarczy poczytać i posłuchać Wacława Zawadowskiego. I przejść do pisania własnej twórczości w qbasiq-u. Albo komend w gp-pari.

Mielibyśmy w ten sposób dobry początek. Tylko, że jak w innym miejscu Jan Gondowicz mówi: „Kto tego raz spróbował, tego zwykła proza nudzi.”