Gdybym był w październiku w Kraju, z pewnością goniłbym w czwartek dnia 13go w Warszawie do Centrum Mordechaja Anielewicza na wykład Pawła Maciejko.

Chociaż o jego książce, The Mixed Multitudine: Jacob Frank and the Frankist Movement 1755-1826 dowiedziałem się z dość niespodziewanego dla moich czytelników źródła (a co mi tam, nie będę się wstydził miejsc, do których zaglądam, najważniejsze, że nie zaciągam się), uderzyło mnie jak to solidne opracowanie i jak ważne dla historii kultury tak żydowskiej jak i polskiej. Z zainteresowaniem wysłuchałem półgodzinnego nagrania dotyczącego książki i w ogóle frankizmu – kto nie lubi słuchać po angielsku, może przeczytać  wywiad z autorem (nasz ci on, z Warszawy, ale z dyplomem z Oxfordu) w Tygodniku Powszechnym. Autor nie chwali się i trzeba sięgnąć do innego źródła, by dowiedzieć się, że

Jednym z oryginalnych wkładów Maciejki jest jego porównanie Franka z okrytym skandalami Giacomo Casanovą, który, jak się okazuje, utrzymywał szerokie związki z córką Franka, Ewą i licznymi z jej uczennic.

Nie sądziłem, że żydowskie ruchy religijne z nie tak dalekiej przeszłości miewały tak frapujące momenty, że przy nich pomysły Nergala to naprawdę drobne piwo. Ale człowiek uczy się, a gdy temat ciekawy, to uczy się szybko.