W niemądrym artykule były opisy podchwytliwych zadań, którymi selekcjonerzy dręczą szukających pracy. Największe wrażenie zrobiło na mnie zdanie: Takich właśnie potrzeba w Procter & Gamble: Sprzedaj mi niewidzialne pióro. Silny efekt, bo sprzedawcy niewidzialnych piór wdzierają się co tydzień do mego domu przez telefon i strasznie kalecząc polskie imię upychają mi niekończące się dobrodziejstwa, którymi ich firma chce mnie obsypać. Mam już rutynową mowę na to: nikt nie potrzebuje mojej zgody, żeby coś mi dać. Skoro taka gadanina, żebym na coś się zgodził, to nie chcecie mi dać, ale ode mnie coś wziąć. Nic dla was nie mam, żegnam.

Ale zaskoczyło mnie w tej artykułowej papce jedno ładne matematyczne zadanie (drugie było znośne, ale sztampowe: jaka jest najmniejsza liczba podzielna przez 225, którą można zapisać używając wyłącznie zer i jedynek? Kto nauczył się w szkole rozkładu liczb naturalnych na iloczyn liczb pierwszych, oraz kryteriów podzielności przez 5 i 9, rozwiąże, kto inny musiałby wymyślać spory kawałek elementarnej matematyki dotyczącej podzielności). Oczywiście żadne z nich nie ma najmniejszego związku z elastycznością myślenia, której może wymagać jakaś praca, ale to jeden z popularnych przesądów, że sprawność w grach logicznych i zadaniach matematycznych czegoś tam dowodzi o ogólnej inteligencji.

Owo „ładne zadanie” ma pewien związek ze wzorem Stifela sprzed 500 lat, o którym kiedyś tu mówiłem, bo można uświadomić sobie, że wszystkie możliwości wpadają do dwóch osobnych a podobnych do siebie szufladek... Ale samo uświadomienie sobie tego tu nie pomoże, trzeba po prostu troszeńkę pracy eksperymentalnej, żeby sprawdzić jak sprawa wygląda w najprostszych przypadkach. Czyli bardzo dobra ścieżka: trochę konkretnych prób, uświadomienie sobie pewnej regularności, postawienie hipotezy, potrzeba zastanowienia się jak ją dowieść. Sprawdzam na studentach, nie wszystkim idzie łatwo, bo chcą magicznie przeskoczyć etatpy. Nie wierzą w wartość eksperymentowania.

A zadanko brzmi tak: „Wchodzisz po schodach. Za każdym krokiem możesz przejść jeden stopień albo dwa. Schody mają n stopni. Na ile różnych sposobów możesz na nie wejść?”

Na początek warto tej liczbie dać imię własne, np. S_n to liczba sposobów wchodzenia na schody mające  n stopni, i sprawdzić ile to jest S₁, S₂,  S₃...