W wydanej w roku 2005 w Brazylii książce „Pod wzrokiem Perona” Hamilton Almeida opowiada co ongiś pisał w swych doniesieniach argentyński ambasador Juan I. Cooke. Może nie od rzeczy będzie przełożyć parę urywków wysłanych w 1953 r. By ułatwić lekturę przypomnę, że w owym czasie stolicą Brazylii było jeszcze miasto Rio de Janeiro. Co do wspomnianych batalii, bitwa pod Ituzaingó z 1827 roku jest w Brazylii lepiej znana jako bitwa z Passo do Rosário – z Imperium Brazylii walczyły od paru lat  Zjednoczone Prowincje  Rio de la  Plata, które właśnie  przyjmowały nazwę Republiki Argentyńskiej. Choć zbuntowaną Prowincję Cisplatina Brazylia wkrótce odzyskała, nieco później straciła ją na dobre i prawdziwymi zwycięzcami byli Urugwajczycy, bo uzyskali niepodległość, oraz Brytyjczycy, bowiem jako rozjemcy wynegocjowali sobie w ujściu Rio de la Plata strefę wolnocłową.

Natomiast bitwa z Caseros z 1852 r. była zasadniczym momentem przegranej przez Argentynę i wszczętej przez argentyńską prowincję Buenos Aires wojny przeciw Brazylii. Po stronie brazylijskiej były też inne prowincje argentyńskie i Urugwaj. Koniec ściąg, idziemy do tekstu.

W ciągu lat mego pobytu w tym kraju, jedną z przyczyn przynoszących mą stałą irytację jest nielojalność części prasy i osób piszących o historii, gdy wdają się w kwestie polityki międzynarodowej i walk między naszymi krajami.

W duchu ludu jest tu zakorzenione przekonanie, że bitwa z Ituzaingó nie stanowiła porażki brazylijskiego oręża. W szkołach podstawowych, w wyspecjalizowanych instytutach, w kręgach historyków, w podręcznikach z tego przedmiotu, w komentarzach dziennikarskich itd. z chorobliwą zazdrością patriotyczną zaprzecza się, by  Brazylia przegrała w tych wojskowych działaniach, chwalebnych dla strony argentyńskiej. [...] Jeśli oni mają prawo twierdzić, że Caseros dzięki ich wysiłkowi było ich wyłącznym zwycięstwem, czemu nie wykażemy, że Ituzaingó było triumfem argentyńskiego żołnierza, a nie strategicznym odwrotem wojsk brazylijskich?

[...]

Przy wielu okazjach, szczególnie w moich codwutygodniowych relacjach, naświetlałem klimat niemoralności istniejący w tym kraju, szczególnie w jego stolicy. Przesyłam teraz dwie strony pisma Manchete z ostatniego tygodnia, na których pojawiają się rozliczne zdjęcia i komentarze związane z zabawami z minionego karnawału,  należycie ilustrujące ten temat.

Pismo odtwarza aspekty jednego z setek balów, które z podobnymi cechami, odbywają się każdego roku w okresie karnawału w Rio de Janeiro. Na tych zabawach nie ma godnej rozrywki i radości, a jedynie nastrój degradacji i orgii, która przekracza granice wyobraźni i przynosi odrazę zagranicznego obserwatora. Cechą tych rozrywek jest wyuzdanie i wspólne tańce prawdziwych tłumów, rozciągające się na całe godziny, a w tym czasie wielka część tancerzy wdycha eter, by bardziej się odurzyć. Rozrywki te trafiają do wszystkich klas społecznych i w praktyce oznaczają zawieszenie na okres karnawału unii małżeńskiej, jako że w znacznej części par małżonkowie bawią się osobno. Popołudniem środy popielcowej miasto wraca do normalności.

Podejrzewam, że relację tę kiedyś odtajniono, skoro tłumy Argentyńczyków zalewają brazylijskie wybrzeże w czasie karnawału.

A gdyby pan ambasador wiedział jaki postęp nastąpił tu w wyuzdaniu...

Ale widzę skromną poprawę charakteru brazylijskiego w kwestii zwycięskich zaśpiewów. Wikipedia w języku portugalskim informuje, że pod Ituzaingó było zwycięstwo taktyczne wojska republikańskiego. Bez wyników strategicznych w konflikcie.