Sprawił mi sporą przyjemność znaleziony w Polityce artykuł Daniela Passenta o brazylijskich wyborach – autor nie żartuje przy pracy, to prawdziwy dziennikarz. Drobne różnice (p)oglądu wyraziłem w komentarzu; jeśli zechcesz, znajdziesz go z łatwością, bo są tylko dwa komentarze. Nawet wieczni nienawistnicy, oblewający autora od lat tą samą litanią wyzwisk, nie dotarli do artykułu, by złożyć swoje tradycyjne kwiaty przemyśleń. Jasne, imię Brazylia nie doda. Chęci czytania. I nie nęci bo nie goła, karnawałowa. To poważna Brazylia, z wyborów.

Ale skandali wcale nie jest mało.

Wrzuć do google'a, proszę, słowa Temer satanista i otrzymane słowa „Około 49,300 wyników” będą wyśmienitą tapetą rozmowy o tym co tu, w Brazylii, dzieje się.

Otóż, odliczywszy kandydatów promilowych, cztery osoby ścierały żuchwy w czasie pięciu debat telewizyjnych pierwszej tury wyborów. José Serra i Dilma Rousseff mają wiele wspólnych cech: kompetencja, pracowitość i dalekosiężna wizja problemów brazylijskich. Różnią ich nie tylko poglądy filozoficzne ale także grono bliskich przyjaciół i współpracowników. W dzisiejszym świecie niewiele stopni oddalenia tworzy łańcuszek łączący jakąkolwiek parę osób – ale bez wątpienia Serra ma dużo bliższe połączenia ze światem tradyjnych potęg brazylijskiej polityki.

O Dilmie pisze Passent, pisałem i ja w styczniu 2009, jak dobrze pójdzie, to będzie pisała o niej przez długie lata prasa całego świata. Nim pójdę dalej, chcę przedstawić pozostałych dwóch kandydatów. Marina Silva (52 lata) zdobyła prawie 20 milionów głosów (ponad 19%), więc bez wątpienia to ważna postać. A choć Plínio de Arruda Sampaio (80 lat) wylądował na czwartym miejscu z niecałym procentem, byłoby poważnym nieporozumieniem traktowanie go jako kandydata egzotycznego czy lokalną osobliwość. W tej czwórce nie ma ludzi mało wartych, wszyscy są słynni i niezmiernie zasłużeni. (Tak, to naprawdę coś innego niż żałosne alternatywy typu Tusk – J. Kaczyński czy Komorowski – J. Kaczyński).

Mój szacunek dla kandydatów niekoniecznie przenosi się na ich partie, i to wyznacza moje sympatie polityczne. Jeśli chodzi o postacie, wszystkie one są godne najwyższych stanowisk.

Najpierw trochę o partiach.

Najmniej zastrzeżeń mam do PT, Partii Pracowników. To Lula i Dilma. Prawdziwa partia zrodzona z wysiłków tysięcy działaczy społecznych, a nie z konszachtów przy wódce po polowaniu. Wiele lat opozycji zostawiło złe ślady w myśli i mowie, ale wymogi praktyczne i zdobyte pozycje administracyjne nauczyły ją, że w uczynku musi to trochę inaczej wyglądać. Świetnie to widać w południowym i ważnym stanie Rio Grande do Sul. Tam poziom świadomości politycznej jest wysoki, wymagania ostre i walka o rząd stanowy zawsze była decydowana w drugiej turze. Przedostatni rząd był z PT. Ostatni – prawicowy. W tych wyborach dawny prezydent miasta Porto Alegre (stolicy stanu), poseł federalny i minister, Tarso Genro z PT wygrywa w pierwszej turze. PT wkracza w dojrzały wiek z uznaniem społeczeństwa dla swoich dokonań.

Partia PSDB (do niej należy Serra) to odłamek PMDB, partii opozycyjnej przeciw dyktaturze, stworzonej przez dyktatora Castelo Branco. Mądry człowiek, wiedział, że jakaś opozycja jest potrzebna. Więc lepiej ją zmontować niż oczekiwać niespodzianek.

PV,  Partia Zielonych (do której obecnie należy Marina Silva) to wielka niespodzianka obecnych wyborów, to dobrechciejstwo i niepraktyczność. Każdy rząd chce ich jako pomocników w głosowaniach ale nikt nie chce ryzykować oddania im nadmiaru władzy. Wiedzą o tym, więc programy mają śliczne, bo rzadko zmusza się ich do pokazania kart w praktycznym działaniu.

PSOL, Partia Socjalizm i Wolność, to przepiękna ideologia, splot Marksa i Chrystusa, przedstawiana przez szlachetnych i mądrych intelektualistów. Dwóch z nich zostało wybranych na senatorów, trzech na posłów federalnych, czterech na posłów stanowych. Mam nadzieję, że nigdy i nigdzie nie dostaną do rąk stanowisk administracyjnych, bo ten film to ja już widziałem.

A teraz parę słów o osobach.

Marina Silva, Czarna, do 16 roku życia analfabetka, kończy studia historii. Wybrana jako jedyna lewicowa radna w Rio Branco, stolicy stanu Acre, zrzeka się korzyści i apanaży przysługujących jej przy pełnieniu tej funkcji. Jeden cud, że jej nie zabili wtedy. Ale zabili Chico Mendesa, z którym współpracowała.

(To dobre miejsce na znany tutejszy dowcip. Gdy było źle ze spłacaniem długów, rząd wojskowy myślał o sprzedaniu jakiegoś stanu. Trzy stany nie  przejmowały się tym: Rio de Janeiro, bo to najweselszy stan w kraju, więc nikt go by nie oddał. São Paulo, bo produkuje bogactwo kraju. I Acre, bo to wstyd pokazać światu coś takiego).

Potem wybrana do Senatu. A później ministra Luli od Ochrony Środowiska. Odchodzi gdy uznaje, że nie może robić tego, co robić chce i powinna. Zmniejszyła wypalanie i karczowanie Amazonii na jakiś czas. Fanatycznie broni tego niknącego świata. Sądzę, że chętnie zadecyduje za resztę Brazylijczyków, by poziom ich życia się obniżył, jeśli utrzyma to Amazonię nietkniętą. To jest zapewne mądra i dalekowzroczna wizja, ale o ile znam historię, z zerową szansą na publiczną akceptację. Do kóz i natury chcieli powrotu Mahatma Gandhi i Jane Goodall. Herr Schmidt i pan Kowalski chcą domku z ciepłą wodą i samochodu.

Plínio de Arruda Sampaio to wielka postać. W rządzie João Goularta opracował projekt reformy agrarnej. Jest za legalizacją marihuany. Chce moratorium na międzynarodowe długi Brazylii – ma pełną rację, że bez tego nie ma pieniędzy na kanalizację, na edukację i na naukę. Oczywiście nie mówi, że przy moratorium też by nie było, bo by była światowa rewolucja finansowa, a w czasie tak potężnego trzęsienia systemu światowej ekonomii pieniądze służą tylko na podpałkę.

Nie mam nic przeciw sprawiedliwym wojnom, o ile można je wygrać. Wygranie wojny przez Brazylię (a dokładniej, przez jej część) przeciw bankom świata wydaje mi się nienajlepszym skryptem nawet na film s-f. Ale oczywiście jeśli rozpatrywać w świetle logiki, słuszności i sprawiedliwości, we wszystkim ma między 80 a 180 procent racji.

Jak widać, biedna prawica nie ma wiele opcji w tym stanie rzeczy i musi kochać José Serrę. Robi to, rzecz jasna, dyskretnie, bo wie, że nie ma dobrego pijara. A Serra też nie chwali się swym romansem z tą szkołą myślenia.

I teraz spróbuję wyjaśnić co się stało, że akcje Dilmy Rousseff szły bez przerwy do góry, wydawało się, że nie dojdzie do drugiej tury, a tu rezultaty dużo skromniejsze od potrzebnych: ona prawie 47 milionów głosów, on 33 miliony. A w ostatnich 10 dniach przed wyborami Marina podnosi swoje notowania o 5,5%.

Nawet w najostrzejszych wyborach Luli nie było takiego zalewu nienawiści, złej woli i głupoty jak w tych wyborach. Brazylia zanurzona była wieściami z grubsza mówiącymi co następuje:

Dilma ma raka, wyleczyła się, ale wkrótce umrze. Prezydencję przejmie wice z partii PMDB, Michel Temer. On ma syna satanistę, więc sataniści będą rządzić Brazylią. Ponadto ona chce upowszechnić abort, jest lesbijką i chce zamykać kościoły.

Streściłem bardzo wiernie to, co prawie wszyscy Brazylijczycy dostali w prezencie od nieznanego wujka w swojej elektronicznej poczcie.

Jak raz na parę dni przed wyborami pokazano Dilmę obok córki na chrzcie jej pierwszego wnuczka, ale jakie znaczenie mają fakty, jeśli teoria jest tak miła?

Historia satanizmu wyskoczyła przed rokiem. Niejaki Daniel Mastral, eks-satanista, a w nowym wydaniu ewangelik, napisał książkę „Syn Ognia”, dobrze przyjętą przez jego nowych ewangelickich opiekunów, przynajmniej na początku, nim coś się tam w ewangelickiej sielance nie pokićkało. I jedna pani, bliska mu uprzednio, przestała o nim mówić „nowo narodzony w Chrystusie” a wróciła do określania go mianem satanisty.

A w książce swej dał do zrozumienia, że nie jest byle kim, bo jest nieślubnym synem Michela Temera. Ten bardzo był zaskoczony swą nowo otrzymaną rodziną, ale ponieważ samozwańczy syn nie prosił o alimenty ani o czułości ojcowskie, Temer olał sprawę. A gdy jego partia, w koligacji z PT, wystawiła go jako kandydata na wiceprezydenta, rzekomy satanizm rzekomego syna odżył i – powiedziałbym nawet – rozkwitł. (Mama pisarza Daniela dowiedziawszy się, że synalek wrabia ją w jakieś cudzołóstwo, bardzo była smutna i rozgoryczona, ale dzieciom czasami coś odbija i matki nie mają nad tym kontroli).

Mam nadzieję, że w ciągu trzech tygodni, do 31 października, Dilma przekona telewidzów, że nie kładzie się do trumny, a satanizm zostanie egzorcyzowany w politycznych kręgach.

A jeśli w dodatku Marina przestanie się ceregielić (jak gdyby mogła w ogóle rozważać poparcie dla Serry), Dilma wyjdzie szczęśliwa i uśmiechnięta z października.

I zostanie tylko wspomnienie, że zdarzenia prowadzące do szczęśliwego końca miewają niepokojące, wampirowe, a nawet satanistyczne oblicze.