Baldur von Schirach, przewodniczący Hitlerjugend, gauleiter Wiednia, miał opóźnione ale widocznie szczere przebudzenie: „Całe nieszczęście wzięło się z polityki rasowej”.

Julius Streicher, jako wydawca Der Stürmer rozniecający żydożerstwo nazistowskich Niemiec, gauleiter Frankonii, wykazał swą obsesję nawet w stosunku do procesu. „Ten proces to triumf Światowego Żydowstwa!”

Reakcje oskarżonych gdy G.Gilbert przedstawiał im do podpisania akt oskarżenia, ze str.12 jego Nuremberg Diary, wydanie Signet Book z 1961 r.

Komentarz telemacha cytujący kardynała Stefana Wyszyńskiego z lat 30-tych zeszłego wieku to mocny cios w splot słoneczny. Tego się nie zapomni.

Jeśli się nie zapomni,  jak to się stało, że zapomniano? I znikło ze świadomości do tego stopnia, że gdy wyrzucano „im. B.Bieruta” z nazwy jednego uniwersytetu można było wstawić imię apologety Hitlera do nazwy innego?

Znam z lektur artykułów psychologów niecodzienne słowa wyjaśniające – a raczej opisujące – technicznie to zjawisko. Ale nie rozumiem. Całe społeczeństwo?

Na ogół nie przyjmuję teorii konspiracyjnych, ze względu na brzytwę Ockhama. Dużo prościej takie zjawisko tłumaczyć powszechną bezmyślnością niż powszechnym spiskiem. Ale to równie przerażające jak konspiracja.

Radujmy się. Nie jesteśmy jedyną nacją specjalizującą się w nazywaniu gówna babką z czekolady. Całkiem niedawno pewna autorka wyprowadziła Niemców z podobnego stanu przedłużonej amnezji.

Rzecz w Instytucie o nazwie... ale najpierw powtórzę tę wypowiedź z roku 1936:

W chrześcijańskim życiu serce zawsze musi być otwarte dla Żyda... Jako chrześcijanin mogę, muszę i powinienem zawsze mieć lub znaleźć most w moim sercu do Żyda. Ale jako chrześcijanin muszę także iść za prawami mego Ludu (Volk)... Nawet jeśli wiem, że „Nie zabijaj” jest Boskim przykazaniem, lub że „będziesz miłował Żyda”, bo on też jest synem wieczystego Ojca, zdołam mieć jednocześnie wiedzę, że muszę go zabić, muszę go zastrzelić. I mogę to uczynić jedynie jeśli wolno mi powiedzieć: Chrystus.

To Siegfried Leffler, spiritus movens założonego trzy lata później Institut zur Erforschung und Beseitigung des judischen Einflussen auf das deutsche kirchliche Leben (Instytut badania i usuwania żydowskich wpływów z niemieckiego życia kościelnego). To nie był izolowany klub, Instytut zrzeszał wśród protestantów około 600 tysięcy osób, wśród nich teologów, biskupów, kościelnych wychowawców i działaczy. Jak to możliwe, że tak znacząca instytucja znikła ze społecznej świadomości aż do 2008 roku, gdy przypomniała ją światu Susannah Heschel w dziele The Aryan Jesus: Christian Theologians and the Bible in Nazi Germany (Aryjski Jezus: chrześciańscy teolodzy i Biblia w nazistowskich Niemczech)?

Jako graficzny przerywnik, zdjęcie ołtarza ze str.12 jej książki:

Chyba jasne o co szło. Nie taka znowu nowinka. To nie przypadek, że jest tyle historycznych portretów Jezusa - blondyna. Przez całą historię chrześcijaństwo wahało się czy nienawidzić Żydów za ich rasę i nawet nie dopuszczać do chrztu, czy też nieufnie i udaremniając recydywę wiary w złą religię przyjmować na łono Kościoła. A to tak proste i genialne rozwiązanie: odżydzić Nowy Testament. Jakieś inne plemię, walczące z Żydami od zawsze, zrodziło Jezusa. Kwestia Taty wymagała dodatkowych studiów i pomysłów, ale ważne było zdecydowane oderwanie się od niemiłego ludu. Jakże to ułatwiało zwalczanie niebezpieczeństwa Weltherrschaft des Judentums...

Teolog i organizator ruchu, Walter Grundmann, zabiegał o poparcie czołówki nazistowskiej w tym (powiedzmy) zbożnym celu, ale mógł dziękować Panu, że owa grupa miała inne projekty na religię, Bogów i idoli. Odrzucili go i cały ten pomysł, więc gdy weszli do kraju Rosjanie i Amerykanie, lud z Instytutu mógł przedstawić się jako ofiary hitleryzmu. I zostali cenionymi biblistami.

Teolog Paula Fredriksen, wybitna specjalistka od powiązań Starego i Nowego Testamentu, autorka artykułu o książce Heschel, opowiada, że uczyli jej ci ludzie... Wystawiali sobie wzajemnie opinie o dzielnym ruchu antyhitlerowskiego oporu kościelnego i dobrze sobie radzili. Sam Walter Grundmann do emerytury w 1975 w NRD był członkiem jakiejś Rady Kościelnej – a przy okazji i współpracownikiem Stasi.

Potrwało to nieco, ale sława Instytutu wypłynęła na powierzchnię. Czasami trzeba troszkę poczekać.

A czemu zacząłem od zdań z książki więziennego psychologa dającego świadectwo o procesie z Norymbergi? Aby przypomnieć, że czasami do procesów dochodzi.

Tak nawiasem, gdyby na UKSW ogłoszono nabór do Katedry Odżydzania Nowego Testamentu, czy brakowałoby kandydatów?