Cytat z pisma reklamującego się jako prawicowe, a zawierający niedopuszczalny ładunek agresywności, przyniósł nieoczekiwany przeze mnie efekt. Pismo to Opcja na Prawo; Tadek Kuranda czytając o nim dorzucił jako komentarz list od jego redaktora zrywający z nim współpracę. W istocie smutna historia składa się z trzech listów, Tadka do D.N. (zamieszczony tu dziś), reakcja redaktora pisma zacytowana w owym komentarzu oraz odpowiedź Tadka, którą zamieszczę tu jutro.

Czemu „smutna historia”? Ktoś przeczyta w pośpiechu tę wymianę uwag i powie: „wielka sprawa, grafikowi z przekonaniami lewicowymi urywa się współpraca z pismem prawicowym, a po co on tam w ogóle był?” – i dzięki pospiesznemu rozdzielaniu etykietek o prawicy i lewicy nie zrozumie esencji tak powszechnej tragedii wiele razy rozgrywanej w kręgach polskiej inteligencji.

Wróćmy o parę lat. Bywali w tym Kraju ludzie niepokorni. Nie będzie tu wylewu cementu na kolejny Pomnik Narodowy. Tych ludzi wcale nie było tak wielu. Większość milczała, a nawet godziła się na Powrót Silnej Ręki. Niepokorni czasami wymykali się policji dyktatury, ale wielu z nich było wychwytywanych i osadzanych po więzieniach. Tam formowały się długoletnie przyjaźnie i wiara, że kiedyś Polska będzie inna.

Powychodzili z więzień, prawie zawsze z wysokimi kosztami zawodowymi i osobistymi – ale doczekali się. Padł Mur, przyszła inna Polska. Zaczęły się spory o to jaką ma być ona. Wiele lat sporów.

Jedna z koncepcji, wygrywająca, coraz wyraźniej ujawniała, że choroba, z którą walczyła, oddając walce czas, zdrowie, ambicje, przeniknęła do wnętrza. Kraj zaczął przybierać czarne, a w pewnym niebezpiecznym momencie nawet brunatne barwy. Przemiany wewnętrzne bywały tak gwałtowne, że niekiedy więzieni opozycjoniści ze zdumieniem odkrywali, że lepiej rozumieją tych z dawnej rządzącej formacji niż swoich więziennych kolegów z walki o wolność.

Kraj ma wiele modeli postępowania ze swojej przeszłości. Obecnie coraz ostrzejsze podziały na rzekome lewice i prawice zastępują myślenie o wspólnej przyszłości i coraz mocniej wraca w pamięci fakt, że to jest Kraj, w którym kiedyś po zamordowaniu demokratycznie wybranego prezydenta część rodaków świętowała to wydarzenie. Przekonania o własnej pełnej i jedynej słuszności zawsze niosą olbrzymie zagrożenie. Łamią się więzy osobiste, odmawia się współuczestniczenia w ważnych działaniach – ważniejszym staje się nie to kto ma rację, ale kto ma jaki ideologiczny sztandar.

Obawiam się, że Kraj jest bardzo chory. Nawiasem, w słynnej rozprawie D.N. została uniewinniona przez niezawisły sąd, więc rzecz nie w przewinach a w poglądach...

Ok, cytuję list Tadka Kurandy.

Droga Pani Doroto,

Cieszę się, że znajdują się w Polsce ludzie wolnego ducha, jak Pani.

Tzw „uczucia religijne” tyle już zła poczyniły poprzez całą historię ludzkości, że należałoby wreszcie skończyć z tym idiotyzmem. Zastanawiam się dlaczego uczucia religijne miałyby mieć przewagę nad innymi uczuciami – ta kwestia wydaje mi się fundamentalna w dyskusji nad prawnymi i społecznymi konsekwencjami „szargania” wszelkich uczuć. Rzeczą tak samo korzystną społecznie jest manifestować np. miłość do Chrystysa jak i nienawiść do wszystkiego co uosabia. Zarówno wiara jak i niewiara, zarówno plus jak i minus, zarówno duże i jak i małe, jest we wszechświecie równouprawnione i w naszym interesie jest to wyrażać, ponieważ wyrażamy siebie i porządek świata składającego się z mnogości i przeciwieństw. Tak samo mają prawo żyć i propagować swoje uczucia pt Katolicy jak i pt Antykatolicy i to jest dobre, to jest w naszym interesie. W spacyfikowanym religijnie społeczeństwie, takim jak nasze, artyści, sztuka to powinny być nienaruszalne przestrzenie medialne, stanowią bowiem o rozumie. Aksjomaty są być może potrzebne wierzącym (tym, którzy potrzebują wiary), natomiast prawdziwy postęp wynika raczej z niewiary, z wewnętrznego dialogu i to jest dobre, to jest w naszym interesie.

Nasze państwo nie jest państwem wyznaniowym i te, lub takie kwestie powinny być dawane pod rozwagę ale przecież nie rozsądzane prawnie. Zasada: Jeśli artysta się myli – powinien być izolowany od zdrowego społeczeństwa – nie możne istnieć w normalnym demokratycznym społeczeństwie. Jeśli jednak godzimy się na to, że podlega pod paragrafy każdy kto „wychyla” się poza aksjomaty to należałoby zamknąć wszystkich filozofów, skoro nadal wierzymy w zasadę równości wobec prawa. Efekt kadencji każdego z naszych ministrów gospodarki powinien być wystarczającym dowodem winy aby skazać ich co najmniej na karę dożywotniego więzienia. Itd.itd.

Wszak Sanhedryn skazał Chrystusa właśnie za wątpienie w aksjomaty – czy to było dobre, że Chrystus został zamordowany? Niech ktoś powie, że bardzo to było dobre! Aspekt historyczny każe twierdzić, że szczęśliwie się złożyło, że ukrzyżowano Chrystusa! Gdyby Chrystus nie został zamęczony, czy dzisiejsi katolicy wiedzieliby co to jest krzyż ze wszystkimi tego „przyległościami”? Czy którykolwiek z katolików rozważa te kwestie na co dzień? Które, jakie jeszcze morderstwo jest dobre? Czy każde? Jest w znaku krzyża ta wstydliwość jego wyznawców, każąca im atakować wszystkich, którzy używają go niezgodnie z ich uczuciami. To są te puste miejsca. Ich istnienie też jest w naszym interesie, ponieważ po każdej stronie pouczająca jest konfrontacja postaw.

Sam problem wiary zawiera w sobie informację o istnieniu „pustych” przestrzeni w rozumowaniu, jak miejsc po zgubionych puzzlach. Te miejsca wymagają właśnie wiary dla ogarnięcia całości, dla spójności naszego postrzegania świata. Wiara jakakolwiek jest zapewne potrzebna bo rozum zbyt wielu kwestii nie ogarnia. Mogą tylko niepokoić fakty (jak ten Pani przypadek zmagania się z krzyżem), kiedy napotykamy wyłącznie na wiarę zatem już tylko wyłącznie puste miejsca w rozumowaniu i niechęć poznania. Każda rzecz bowiem brana jest wtedy „na wiarę” a nie „na rozum”. Niektórzy katolicy używając argumentu „obrażania uczuć religijnych” tworzą bardzo groźną sytuację prawnego zastrzeżenia znaku. Nie można dopuścić do tego aby ukonstytuował się swoisty odruch Pawłowa na krzyż, bo może to doprowadzić do usankcjonowanego bezprawia. Nie sądzę, żeby znak krzyża był znakiem zastrzeżonym wyłącznie dla katolików, bo należy się przecież wszystkim zgodnie z nauką samego Chrystusa. Każdy ma prawo zrobić ze swoim krzyżem to co zechce, zgodnie ze swoim sumieniem i wyobraźnią... nie mówiąc o uczuciach.

Inną kwestią do rozważenia to krzyż jako logo firmowe Kościoła Katolickiego. Uważam, że Kościół wciąż poszukując ofiar aby przetrwać w wierze cynicznie odwołuje się do tych, którym właśnie brakuje rozumu i uczuć. Tacy katolicy nie rozumieją już tego, że osiągną satysfakcję z posiadania tych swoich uczuć religijnych, dopiero kiedy już Panią ukrzyżują za to, że odważyła się Pani mieć swój własny krzyż ze swoimi własnymi uczuciami, ze swoją interpretacją cierpienia. Oni już Pani pokażą dokładnie co to jest cierpienie na ich krzyżu znów zapominając, że Chrystus wyraźnie im powiedział w swoim testamencie, że ten krzyż jest dla WSZYSTKICH wskazówką do wyzwolenia. (Nie tylko katolików ale też mądrych i głupich).

Powiedziałem „ze swoim krzyżem” i to już w zasadzie powinno wystarczyć za cały ten mój wywód. To tylko takie przelane myśli – nawet nie uporządkowane.