W jakiejś rozmowie o UK vierablu powiedziała, że tam wiele instytucji działa inaczej, że nawet kościół często wypowiada się z sensem. Nie zaskoczyło mnie to, kościół walczący i zwyciężający jest bardzo pyskaty i nietolerancyjny, ale gdy walczy z trudem o swój kęs ciasta, łatwiej mu przychodzi tolerancja i zrozumienie. A w UK różne kościoły walczą nie o panowanie, a o przetrwanie.

Okazuje się, że znacznie odmienna instytucja, wojsko, też podlega Prawu Mądrzenia w Kryzysie. Wystarczy nieco upokorzeń i pojawiają się głęboko ludzkie rozważania nad sensem wygranej i celem gry.

Gdy pół roku temu generał Stanley McChrystal spisał swój tajny raport o ryzyku przegranej w Afganistanie (nie wiem czy wielu obserwatorów oprócz Azraela mówiło o nim) włączył tam niesłychanie głęboką myśl, która dopiero teraz zdobywa rozgłos – powiadomił mnie o tym wczoraj Der Spiegel:

„Zabijanie wroga nie jest najlepszą drogą do sukcesu”.

A więc w obecności widma porażki wojskowy może zastanowić się nad tym co tam robi i o co w tym szaleństwie chodzi. To niesłychany postęp w historii myśli wojskowej i przybliża się do refleksji, że ta druga strona może mieć swoje racje. A racje, jak wiadomo, pod wpływem ostrzału mogą się zdegenerować, ale nieczęsto zanikają. Szczególnie, gdy teren jest cudzy, a własna motywacja nienajlepszej jakości.