Przedstawiony tu dokument nie jest szczególnie łatwy do znalezienia. Dowodem mogą być moje paruletnie usiłowania, by go otrzymać. W paru miejscach odwołujących się do niego informacje są błędne, np. piszą tu i tam, że jest po polsku. Nie, jest po angielsku, a zamieszczony jest we włoskim piśmie Metalogicon.

Pamiętasz takie wyrażenie „mieszane uczucia”? Chyba pojawią się przy tej lekturze. Oczywiście, to jeden ze słynniejszych polskich uczonych z XX wieku, ale...

Ale co to znaczy „mieszane uczucia” zobaczysz gdy przedstawię niezadługo inny dotyczący go dokument. Ale nie ma pośpiechu.

Oryginał (w formie pdf, 860 Kb) zostawiam dla zainteresowanych tutaj.

Metalogicon (1994) VII,2 (str.133-137)

Curriculum Vitae Jana Łukasiewicza (z 1953 roku) (tłumaczenie z angielskiego – andsol)

Urodziłem się 21 grudnia 1878 roku we Lwowie (Lemberg), wówczas stolicy austriackiej prowincji Galicji, która była częścią Polski przed pierwszym rozbiorem z 1772 r. Mój ojciec, Paweł Łukasiewicz (* 1824 – 1902) rzymski katolik ritus graeci, był kapitanem w austriackiej armii, moja matka Leopoldina Łukasiewicz née Holtzer, rzymska katoliczka ritus latini, była córką austriackiego urzędnika. Byłem ich jedynym dzieckiem, i nie mam ani braci ani sióstr. Ze strony mojego ojca nie mam żadnych krewnych, ze strony mojej matki mam dalekich krewnych polskiego, niemieckiego i węgierskiego pochodzenia. (Wśród nich jestem spokrewniony z węgierską rodziną Kovess, do której należał austro-węgierski marszałek polny z Pierwszej Wojny Światowej baron Hermann Kovess de Kovessháza).

Ponieważ Lwów był wtedy polskim miastem i mówiliśmy w domu tylko po polsku, moim ojczystym językiem jest polski. Po ukończeniu gimnazium filologicznego wstąpiłem w 1897 r. na Uniwersytet we Lwowie, który będąc państwowym uniwersytetem austriackim był w pełni polski. Studiowałem filozofię i matematykę; w filozofii byłem uczniem Kazimierza Twardowskiego (* 1866 – 1938). W 1902 r. zostałem Doktorem Filozofii pod specjalnym patronatem cesarza Franciszka Józefa I, od którego otrzymałem doktorski pierścień z diamentami.

Kolejne trzy lata spędziłem po części jako prywatny nauczyciel, po części jako urzędnik w Bibliotece Uniwersyteckiej i po otrzymaniu w 1905 r. stypendium galicyjskiego autonomicznego rządu uzupełniłem moje filozoficzne studia na Uniwersytecie w Berlinie i w Louvain w Belgii. W 1906 r. zostałem mianowany wykładowcą filozofii (Privatdozent) na Uniwersytecie we Lwowie i mój pierwszy wykład przeprowadzony jesienią 1906 r. dotyczył algebry logiki. W 1911 r. otrzymałem od cesarza Franciszka Józefa tytuł uniwersyteckiego profesora nadzwyczajnego. Nauczałem we Lwowie do Pierwszej Wojny Światowej.

W 1915 r., podczas wojny, otrzymałem zaproszenie na wykłady z filozofii w ponownie otwartym polskim Uniwersytecie w Warszawie. Od tego momentu aż do r. 1944 żyłem w Warszawie. W 1916 r. byłem dziekanem Wydziału Sztuk Pięknych, w 1917 r. prorektorem Uniwersytetu Warszawskiego. W 1918 r. opuściłem Uniwersytet na prawie dwa lata będąc mianowany Dyrektorem Szkół Wyższych w polskim Ministerstwie Oświaty, a po odzyskaniu przez Polskę pełnej niepodległości byłem ministrem Edukacji [pełna nazwa z owego okresu: Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego – uwaga andsola] w gabinecie Paderewskiego od stycznia do grudnia 1919 r. Od 1920 do 1939 r. z krótką przerwą dla przyczyn naukowych w r. 1924 byłem profesorem filozofii na Uniwersytecie Warszawskim.

W tym okresie dwukrotnie byłem rektorem, najpierw w roku [akademickim] 1922/23 a potem w 1931/32.

W r. 1923 nadano mi Krzyż Komandorski Orderu „Polonia Restituta”, a w pewien czas później Węgierski Order Zasług.

W r.1935 otrzymałem nagrodę Miasta Warszawy w uznaniu dla mojej pracy naukowej.

W r.1938, na moje sześćdziesięciolecie, niemiecki Uniwerstytet w Münster w Westfalii przyznał mi tytuł Doktora Filozofii honoris causa. Zawdzięczam to wyróżnienie mojemu przyjacielowi profesorowi Heinrichowi Scholzowi z Münsteru, jedynemu profesorowi logiki matematycznej w Niemczech z okresu przedwojennego. Warszawska Szkoła Logiki miała kontakt z Münsterem z powodu naszego wspólnego zainteresowania logiką matematyczną. Wyróżnienie to miało czysto naukowy charakter, bez jakiegokolwiek politycznego tła. Profesor Scholz był znanym oponentem nazistów.

Byłem czynnym członkiem Polskiej Akademii Nauk w Krakowie i Polskich Towarzystw Naukowych we Lwowie i w Warszawie.

Jestem żonaty z Reginą née Barwińska, rzymską katoliczką polskiego pochodzenia, która żyje ze mną i dba o mnie do dzisiaj. Ceremonia ślubu odbyła się w katolickim kościele Św. Aleksandra w Warszawie.

We wrześniu 1939 r., na początku Drugiej Wojny Światowej, straciliśmy nasz dom i cały nasz dobytek z powodu niemieckich bomb i pożaru. Cała moja biblioteka, za wyjątkiem jednej książki z odbitkami paru moich artykułów, wszystkie moje rękopisy i cała korespondencja zamieniła się w popiół. Znaleźliśmy zastępcze mieszkanie w domu dla profesorów. Gdy Uniwersytet został zamknięty przez Niemców i nie miałem pensji, jak wielu moich kolegów musiałem przyjąć pracę w administracji Miasta Warszawy, która pozostała polska. Pracowałem za małym wynagrodzeniem w Archiwum Miejskim. Ponadto, wykładałem na Polskim Uniwersytecie Podziemnym. Żyłem w ten sposób z żoną w mizernych warunkach przez prawie pięć lat do lipca 1944 r. 17 lipca 1944 r. czując, że front komunistyczny zbliża się do Warszawy i mogły nastąpić straszne rzeczy w mieście, wyjechaliśmy z Warszawy do „Rzeszy”. Dwa tygodnie później, 1-go sierpnia 1944 r. zaczęło się słynne Powstanie Warszawskie w wyniku którego wiele tysięcy osób zginęło i miasto zostało kompletnie zniszczone, a wśród zniszczeń był i dom, w którym mieszkaliśmy.

Chcieliśmy jechać do Szwajcarii i profesor Scholz już omówił to z profesorem F. Gonsethem w Zurychu. Ale było niemożliwym otrzymanie od niemieckich władz w Warszawie zezwolenia na wyjazd do szwajcarii. łatwiej było dostać zezwolenie na „Rzeszę”, a w owym czasie „Rzesza” zaczynała się zaledwie kilka kilometrów na zachód od Warszawy. Dzięki takiemu zezwoleniu dojechaliśmy 18 lipca 1944 r. do Münsteru w nadziei, że nasz przyjaciel nam umożliwi dalszą jazdę. Ale dwa dni później, 20 lipca 1944 r. nastąpił zamach bombowy na Hitlera i nie mieliśmy już możliwości na na przekroczenie niemieckiej granicy. Musieliśmy więc pozostać w Münsterze pod najcięższymi bombardowaniami angielskich i amerykańskich samolotów. W końcu żyliśmy w piwnicy bez okien w zburzonym domu, aż do Nowego Roku 1945 gdy jeden z naszych przyjaciół, Niemiec mający polskie nazwisko i pochodzenie, dr J. von Kempski, mający posiadłość na wsi, zawiózł nas do swojego gospodarstwa w Hembsen, (Kreis Höxter w Westfalii). Tam nas uwolnili Amerykanie w kwietniu 1945 r. Parę dni później otrzymałem list od polskiego generała Berbeckiego, jeńca wojennego i komendanta wojskowego obozu dla polskich jeńców wojennych w Dössel, bym dołączył się z żoną do obozu. Zgodziłem się i spędziłem lato 1945 r. w Hohenwepel przy Dössel, gdzie uczyłem logiki w tymczasowo zorganizowanej polskiej średniej szkole. W końcu 1945 r. dzięki polskim i angielskim władzom wojskowym zdołaliśmy dotrzeć do Brukseli w angielskim pociągu wojskowym.

W Brukseli działałem w tymczasowo założonym Polskim Instytucie Naukowym, gdzie wykładałem logikę na poziomie uniwersyteckim. Była to jednakże chwilowa praca, stawała żywotna kwestia co robić dalej. Nie mogliśmy wrócić do Polski, bo ani ja ani moja żona nie byliśmy komunistami, a ponadto byłoby dla mnie jako filozofa niemożliwe propagowanie w komunistycznym uniwersytecie materializmu dialektycznego. Dlatego gdy w lutym 1946 r. mówiący po polsku Irlandczyk w polskim mundurze oficerskim zaproponował mi wyjazd do Irlandii, a irlandzki rząd oferował stanowiska paru polskim uczonym, przyjąłem tę propozycję z radością i wdzięcznością. Natychmiast otrzymaliśmy wizy z irlandzkiej Ambasady w Paryżu a angielską wizę tranzytową w Brukseli, i po odpoczynku przez dwa dni w Londynie pojechaliśmy 4 marca 1946 r. do Dublina. W jakiś czas później przyjął mnie pan Walsh, wówczas sekretarz MSZ, a potem miałem audiencję z Taoiseachem [premierem], panem de Valera. Jesienią 1946 r. zostałem mianowany tymczasowym profesorem logiki matematycznej w Królewskiej Irlandzkiej Akademii.

Od 1946 r. wykładam corocznie w Akademii, pierwotnie raz, a obecnie dwa razy w tygodniu. W 1949 r. zaproszono mnie na cykl wykładów o logice Arystotelesowej w University College w Dublinie i na wykłady na Uniwersytecie w Manchesterze. W latach 1950 i 1952 dałem cykle wykładów z logiki matematycznej i z historii starożytnej logiki w Queen's College w Belfaście, a w 1950 r. uczestniczyłem w Kolokwium z Logiki Matematycznej w Paryżu i wygłosiłem dwa odczyty po francusku na Wydziale Nauk Uniwersytetu w Paryżu.

W lutym 1953 r. otrzymałem od Zarządu Funduszu Towarzystwa Filozoficznego w Cambridge, profesorów C.E. Moore i C.D. Broad z Cambridge oraz profesora Gilberta Ryle z Oksfordu, nagrodę „w uznaniu moich wielkich zasług w studiach filozoficznej logiki”.

Następne dwie strony dokumentu zawierają bibliografię cytującą 35 prac naukowych Jana Łukasiewicza.