Biskup Alois Hudal uratował tysiące osób. Nie ważne było jakiej narodowości – Chorwat, Niemiec, Austriak, Węgier, jeśli zwalczał komunizm i liberalizm, a działał w NSDAP, mógł po wojnie liczyć na pieniądze, bilety, dokumenty i kontakty. Nigdy nie zmienił przekonań o moralnej wartości swych działań, chodziło o wyciąganie „ofiar z obozów koncentracyjnych”, choć Polak by użył wyrażenia „nazistów z amerykańskich więzień wojennych”. Oczywiście taką postać nawet w S24 trudno bronić, jedyne co się tam robi to mówienie, że to „jeden wysoki urzędnik kościelny”. Znaczy się, akcent logiczny i uczuciowy na „urzędnik”.

Trudno uniknąć mówienia o nim przy obronie papieży (świętych ludzi, już tak od 2000 lat) przed ateją, bolszewią i niechlują. A Wikipedia to ważne pole bitwy, dociera się tam bez paszportu. I tu wyraźnie widać co znaczy właściwe (czyt. watykańskie) nastawienie. Gdzie „tu”? Przy porównaniu angielskiego i polskiego tekstu. Skoro trudno ująć się za postacią, to tło trzeba zmienić i nasi Rycerze Watykanu delikatnie modyfikują tony i barwy. Np. po polsku ni z tego, ni z owego przy przedstawianiu dzieła biskupa o „Podstawach narodowego socjalizmu” pojawia się informacja, że Pius XI w jakiejś encyklice potępiał nazizm. No, cenne to u katolika, u Pierwszego Katolika, ale nie ma słowa o jakimś karaniu biskupa. I tylko z angielskiej wersji dowiemy się, że choć jego stosunki z Piusem XII nie były tak serdeczne jak z poprzednim papieżem, to nawet po wojnie był rektorem Collegio Teutonico di Santa Maria dell'Anima. Nie do roku 1947, jak sugeruje pl.wikipedia, ale do roku 1952! I nie ma jak wmawiać ludowi, że o jego pro-nazistowskim nastawieniu Pius XII nie wiedział, więc przemilcza się po prostu, że nadal był w Watykanie „wysokim urzędnikiem kościelnym”.

Nawet początkujący czytelnik kryminałów wie, że dobre dochodzenie powinno uważnie sprawdzić „skąd były pieniądze” (na ratowanie tysięcy faszystów). W en.wikipedia wspomniane są imiona paru arcybiskupów, w pl.wikipedia milczenie może nasuwać myśl, że brał potrzebne miliony z własnej dobrotliwej kieszeni. Oczywiście rachunki Watykanu nie podlegają międzynarodowym audytorom, więc nie dowiemy się kto ile zapłacił. A szkoda, bo to byłby taki kryminał, że Raymond Chandler wysiada.