Czy prezydent Lula dążył do zawarcia przez Brazylię konkordatu z Watykanem? Wygląda na to, że tak. Jego podróż do Włoch, rzekomo na rozmowy z premierem Berlusconi w listopadzie 2008 przygotowywała szczegóły techniczne. Prawo gnało przez rok przez brazylijski Parlament i przed miesiącem zostało zatwierdzone także w Senacie, co w zasadzie jest ostatnim krokiem. O ile przeciwnicy rozwiązania nie podważą konstytucjonalności prawa, bowiem Konstytucja z 1988 roku jasno stawia kwestię laickości kraju, zakaz finansjowania religii i przedkładania jednych wyznań nad inne.

Skąd te pro-katolickie naciski prezydenta mającego w Polsce sławę nieomal komunisty?

To ciekawy przyczynek do ogólnej prawidłowości, że liberalni rządzący często sankcjonują konserwatywne prawa a uznani konserwatyści czynią kroki uważane za bardzo postępowe. Minęło 70 lat a do dziś nie ma pełnego zrozumienia w tym kraju jak to się stało, że dyktator Getúlio Vargas wprowadził prawo pracy z ochroną robotników i gwarancją minimalnej pensji, które mogłyby być przyszłościowym ideałem w praktyce wielu dawnych demoludów.

Nie mam zdecydowanego wyjaśnienia. Z jednej strony Lula miał być zachwycony papieżem w czasie jego brazylijskiej wizyty w 2007 a także uważnie słuchał kardynała Cláudio Hummesa, odletniego przyjaciela, który za czasów walk Luli z dyktaturą wojskową popierał go jako biskup z São Bernardo, gdzie mieści się związek zawodowy Sindicato de Metalúrgicos. Z drugiej strony, katolicy są większością społeczeństwa i ta akcja może mieć wielkie znaczenie w przyszłorocznych wyborach – a jako bezbożny i uważny obserwator działań Luli w polityce społecznej uważam, że nie byłaby to zbyt wysoka cena za uniknięcie powrotu strasznych mord prawicy, które chętnie by wróciły do zadłużenia Brazylii wiadomo gdzie i poddania jej dyktatowi wiadomo czyjemu. Więc sprawy nie są proste.

Nawiasem, wedle wszelkich przewidywań, katolicy znajdą się tu w mniejszości koło 2020 roku. Wagę głosu innych religii widać w tym, że wymusili nieomal równoległe przejście przez Parlament Lei Geral das Religiões (Ogólnego Prawa Religii), prawie kopii Konkordatu, ale mówiącej o innych religiach.

Myślę, że warto przytoczyć artykuł 11 Konkordatu, dla jego wyważonej niejasności, zostawiającej „na potem” szczegóły praktyczne dostępu KK do szkół.

Artigo 11

A República Federativa do Brasil, em observância ao direito de liberdade religiosa, da diversidade cultural e da pluralidade confessional do País, respeita a importância do ensino religioso em vista da formação integral da pessoa.

§1º. O ensino religioso, católico e de outras confissões religiosas, de matrícula facultativa, constitui disciplina dos horários normais das escolas públicas de ensino fundamental, assegurado o respeito à diversidade cultural religiosa do Brasil, em conformidade com a Constituição e as outras leis vigentes, sem qualquer forma de discriminação.

Artykuł 11

Federacyjna Republika Brazylii, przestrzegając prawo wolności religijnej, różnorodność kulturalną i wielorodność wyznaniową Kraju, ma szacunek dla wagi nauczania religijnego z punktu widzenia całościowego kształcenia osób.

§1. Nauczanie religijne, katolickie i innych wyznań religijnych, z dobrowolnym wpisywaniem się, stanowi przedmiot w normalnych godzinach szkolnych podstawowych szkół publicznych, zapewniając szacunek dla różnorodności kulturalnej religijnej w Brazylii, zgodnie z Konstytucją i z innymi obowiązującymi prawami, bez jakiejkolwiek formy dyskryminacji.

Wiele innych artykułów ma ciekawe elementy, godne omówienia tu, ale może to spokojnie zostać na jakiś inny dzień. Ogólny ton jest w nich taki właśnie, że elementy restrykcyjne są chyba nieźle wbudowane w ten tekst.

Ale najważniejszą częścią teorii jest praktyka. I jak wygląda praktyka gdy zdarzenia przybierają formy nieprzewidziane katechizmem doskonale widać na przykładzie zdarzeń z Rio do Sul, pobliskiego miasteczka, z czerwca tego roku. Otóż dzięki doniesieniu rodziny dziecka policja zdołała przyszpilić Angelo Chiarelli, księdza, in flagranti. 64 lata, na łóżku już leżała 13-latka, rozporek miał otwarty. Nim Kuria czy ktokolwiek mógł wywrzeć naciski, wszystkie stacje tv i radiowe odgrywały jego rozmowy z komórki (on je nazywał „wyrazami czułości” – daleko posuniętymi, powiedziałbym, ale nie będę cytował, bo mój blog nie jest pornograficzny), w YouTube jest on w swym całym kościelnym pięknie – i wygląda na to, że w następnych latach jego akcja „Infância Missionária” nie będzie się mogła rozwijać. Takie rzeczy pojawiają się ze sporą częstotliwością i są natychmiast ujawiane społeczeństwu. To jedyny sposób na zmuszenie szeregowych i utytułowanych funkcjonariuszy firmy Vaticano do uważniejszego przestrzegania norm świeckiej moralności.

Miliony ewangelików bardzo im w tym pomagają.