„Czy mogę zamieścić Twoje uwagi na blogu?” – spytałem Wacka. Odpisał: „jeśli kogoś to zainteresuje...” Myślę, że zainteresuje. Oto one.

Polacy mieszkający tutaj od dawna właściwie są jednomyślni co do oceny sytuacji w USA, czyli spodziewają się klęski, jeśli nie zostaną przeprowadzone głębokie reformy. Spotykam ludzi nieraz po wielu latach niewidzenia, więc nie ma mowy o jakimś ustalaniu poglądów.

Natomiast różnica pomiędzy amerykańskimi pesymistami i optymistami jest taka, że jedni uważają, iż recesja skończy się już w tym roku, a drudzy, że dopiero w przyszłym. Nie dopuszczają do siebie myśli, że są jakieś kłopoty strukturalne. Wyjątkiem jest tylko jeden z moich starych znajomych, profesor ekonomii, który spędził wiele czasu za granicą. Ten z kolei wręcz musi ze mną co jakiś czas się spotkać, by znaleźć potwierdzenie swych poglądów.

Na Amerykę patrzę tak jak patrzyłem właściwie od samego początku. Liczby są liczbami i nie można być w nieskończoność subsydiowanym przez inne kraje. To i tak trwa bardzo długo, a przyczyną jest wciąż wysoka pozycja dolara. Gdy się ta załamie, nastąpi krach. Może nastąpić to szybko, bo z długami jest jak z alkoholem, im dłużej pijesz, tym bardziej się od niego uzależniasz. Nigdy jeszcze nie chodziło o tak wielkie sumy.

O reformach właściwie głucho. Mówi się jedynie o reformie służby zdrowia, ale chodzi jedynie o ubezpieczenie nieubezpieczonych 40 milionów na koszt państwa, czyli zaciągnięcie następnych długów, bo przecież forsy nie ma, a spór się toczy o to, kto tę forsę weźmie do kieszeni. Zapewne zwyciężą prywatne firmy ubezpieczeniowe, które moim zdaniem należałoby właśnie maksymalnie ograniczyć i przejść na system kanadyjski, gdzie prywatne firmy ubezpieczają tylko te dolegliwości, których nie leczy państwowy ubezpieczyciel. Taki system zresztą panuje także i w USA, ale nie wiadomo dlaczego dotyczy jedynie ludzi powyżej 65 roku życia. I jakoś nikt na ten system dla ludzi starszych nie narzeka.

A system finansowy to jest zwyczajny rozbój. Tak zresztą było i przed Depresją. Głoszono teorię, że krajem powinni rządzić szefowie wielkich firm, czyli głównie bankierzy. I porządzili...

Nie stałem się wcale przeciwnikiem kapitalizmu, ale kapitalizm to tysiąc małych podmiotów gospodarczych, które ze sobą konkurują, a nie 5 wielkich banków inwestycyjnych będących ze sobą w zmowie. Podobnie i w innych dziedzinach. Kraj jest trzymany w objęciach oligarchów, ale ludzie jak gdyby tego nie zauważali. Do tego te molochy mają prawo finansowania polityków, co też czynią. W Polsce nie wolno dać na kampanię wyborczą więcej niż 1000 złotych, nawet z własnej kieszeni na swoją kampanię! Wielkie firmy jak General Electric posiadają nawet własne sieci tv, więc mają w rękach środki przekazu i trzymają ludzi w durnocie.

My jesteśmy wychowani w nieufności do tego, co jest napisane i powiedziane. Poza tym wiemy, że wszystko może zawalić się bardzo szybko. Gdy przyjechałem do USA w roku 1982 i też było płocho, ludzie się bali, bo pamiętali Depresję. Dzisiaj już nic nie pamiętają. Pytanie tylko jak będzie wyglądał proces walenia się. Jeśli historia czegoś uczy, to żadnych reform nie będzie. Wadliwe systemy są trwałe, bo okopane spornymi interesami grup społecznych.

Jak już wspomniałem, moim zdaniem będzie się utrwalać podział na lepszych i gorszych, tym bardziej, że często przebiega on wzdłuż przedziałów rasowych i etnicznych. Na przykład obniży się efektywne płace roboli, by móc konkurować z innymi krajami, ale utrzyma się wysokie dochody szefów i profesjonalistów. Coś takiego widziałem właśnie w Brazylii. Jest to rozwiązanie bardzo kuszące dla wielu. Dlatego o dostępności do leczenia dla wszystkich będzie można tylko pomarzyć. Może być sobie nominalna, jak w Nigerii, gdzie jednak nawet na uniwersytecie były oddzielnie przychodnie i apteki dla senior staff i dla junior staff (a także ubikacje). W przychodniach dla chłamu polscy lekarze przyjmowali 150 pacjentów dziennie!

Zawsze możliwe są jednak niespodzianki. W końcu panuje tutaj jednak demokracja, chociaż amerykański lud wydaje się niezwykle cierpliwy. Wmówiono mu, że nie wypada przyznawać się do indywidualnej porażki, bo w USA tylko niedojdy mają źle.