To nie pornograficzna przeróbka „Pięknej i bestii”. Ani romans z Bałut. To wyrok śmierci dopisany przez Słoneczko Narodów na miłosnym liście wierzącego, a aresztowanego bolszewika.

Mało kogo zaciekawi co mnie pchnęło do rozczytywania się o niedługim (1896-1937) życiu Jony Emmanuiłowicza Jakira. Więc zostawię ten wątek na inną okazję, ale go nie przepuszczę, bo jest dla mnie ciekawy. Dziś tylko powiem, że ciasto rosło i rozłaziło się po bokach, ale gdy ujrzałem wpis Telemacha o pewnym zdjęciu z Kriwoszejnem i Guderianem, wiedziałem, że skończyły się rozważania i przymiarki i muszę to natychmiast napisać.

Bo Blitzkrieg był młodszym kuzynem głębokiego frontu.

Gdzie ten człowiek nie walczył... Mając 22 lata z Rumunami w Besarabii. Potem na Ukrainie jako dowódca Chińskiego Pułku likwidował oddziały austriackie. Dwa lata później jego wydzielona z 14 Armii samodzielna grupa bojowa (a stanowiła jej część boleśnie wpisana w naszą historię 8 Dywizja Konna Czerwonych Kozaków) walczyła z Polakami. A przedtem pod Odessą zmierzał się z Białą Armią.

Komandir Ukraińskiego Okręgu Wojskowego, w roku 1928 zostaje wysłany do Berlina na studia w Wyższej Akademii Wojskowej. Słynny poznaniak, prezydent Niemiec, marszałek Paul von Hindenburg wychwala tam jego talenty.

Nie był to jego pierwszy studencki pobyt za granicą. W 1914 roku zaczął studia na Uniwersytecie w Bazylei, bo dostęp Żydów do wyższego wykształcenia w Rosji był ograniczony. Ale to nie był dobry moment na początek studiów, wrócił wtedy do Rosji.

Wraca i teraz, ale do Związku Radzieckiego i wspomaga marszałka Michaiła Tuchaczewskiego w opracowywaniu rewolucyjnych i rewelacyjnych koncepcji wojskowych głębokiego frontu. W 1935 roku przeprowadza gigantyczne manewry wojskowe, pierwszy raz pojawiają się wspólnie działające olbrzymie formacje czołgowe, lotnicze i desantowe. Niemieccy obserwatorzy podziwiają i szybko przyswajają sobie genialne idee.

Po aresztowaniu w 1937 roku przyznał się do uczestniczenia w faszystowskim, antyradzieckim spisku. A potem napisał do Samego Wodza:

Jestem uczciwym wojownikiem, oddanym partii, państwu i narodowi... umrę ze słowami miłości do Was, do partii i do kraju, z bezgraniczną wiarą w zwycięstwo komunizmu.

To na tym liście generalissimus Stalin dopisał trzy słowa: podlec i prostytutka.

A poszło o ten cholerny raport z 1920 roku, w którym Tuchaczewski oskarżał Budionnego i Stalina o niewykonanie rozkazu. Mieli doprowadzić KonArmię w cztery dni pod Lwów, doprowadzili o trzy dni później. Polacy dzięki temu zdołali ich rozgonić. Batiuszka raportu nie zapomniał. Poparcie dla Tuchaczewskiego? Za ten pomysł Jakir i wszyscy oddani mu wojskowi zginęli.

Koncepcje wojskowe Jakira przeżyły nie tylko w wojskowych formacjach niemieckich. Sowieci wrócili do nich z opóźnieniem, bitwa na Łuku Kurskim była ich wcieleniem – u obu walczących stron.

Była i inna zdumiewająco celna koncepcja Jakira: zmontowanie głębokiego podziemia na Ukrainie na wypadek pomyślnej inwazji niemieckiej. Oczywiście, nie zrealizowana. Z pewnością losy WWII inaczej by wyglądały gdyby idee Jakira weszły w życie. Ale nie wiem czy Polacy mieliby wiele do oglądania. Więc myśląc o kolosalnych błędach politycznych i wojskowych XX wieku czujmy ulgę, że nie mieliśmy w tej dziedzinie monopolu.