Przed trzema miesiącami przedstawiłem zdjęcie pomnika ku czci patrona mojego nowego miasta, Świętego Józefa, komentując z lekka niezbyt jasny przekaz ujętej przez artystę ojcowskiej miłości. Można było myśleć, że za model służył Michael Jackson w słynnej scenie balkonowej.

Refleksja nie była szczególnie oryginalna dla czytelnika, ale była dla mnie, bo nigdy przedtem nie zastanawiałem się nad szczegółami życia Świętej Rodziny. Może dlatego, że jedyna książka opowiadająca o Niej ma tyle niejasności, że wcześnie zrezygnowałem z tej lektury. Ale drakaina nieco więcej o ich rodzinnych problemach wiedziała i podała w komentarzu stosowny cytat z Księgi:

Mąż jej, Józef, który był człowiekiem sprawiedliwym i nie chciał narazić jej na zniesławienie, zamierzał oddalić ją potajemnie.

Mając w ręce tak szczegółowe dane postanowiłem zrobić wycieczkę biblijną śladami Świętego Józefa. Cytat został szybko przyszpilony, Mt 1,19 i wszelkie inne biblijne odniesienia (z Nowego Testamentu, rzecz jasna) do tego Józefa znalezione. Było tego tyle co nic, ale z tego niczego wyrastała odwrócona piramida mądrych współczesnych komentarzy.

Odkryłem Józefologię.

Od chwili moich odwiedzin w jej sanktuarium większość materiałów znikła, ale to nie barbarzyńcy a sami kapłani wymietli komplet materiałów dotyczących dzielnych 40 lat działalności Centrum Józefologicznego (Studium Josephologicum Polonicorum Calissiae). Na www.jozefologia.pl jest tylko mowa o niedalekiej przyszłości:

Co za strata dla kultury, zanik materiałów z 38 Sympozjów Józefologicznych (jednodniówek, jak sądzę), teksty, pliki audio, zdjęcia... A może jednak barbarzyńcy, a ściślej: ten bezbożnik, jest winien ich zaniku? Moje intensywne tam wizyty, kto wie, może dziesięciokrotnie przewyższające ruch na ich witrynie, wzbudziły podejrzenia co do moich intencji i postanowili podciąć skrzydła nieznanemu internaucie?

Jeśli w istocie tak było, to nie przewidzieli tego, że jakieś pliki dźwiękowe mogłem już sobie uprzednio ściągnąć do komputera – oraz że google przez pewien czas utrzymuje kopie dokumentów nawet gdy oryginały zostały wycofane z Sieci. I dlatego mogę przekazać parę słów o józefologicznym bełkocie bez ryzyka, że ktoś mi zarzuci wymysły i fałsze. Dokumentację bowiem mam.

Gdy zobaczyłem jak łatwo jest wymyślać co mogło tam, w Palestynie być, aż mi przyszła ochota na dorobienie Jezusowi stryjka Halima, który porwany przez sąsiednie plemiona i sprzedany w niewolę, do Sarmacji zawędrował, na łyżwach jeździć się nauczył i po szczęśliwym powrocie bratanka w tę rzadką sztukę na Morzu Martwym chciał wtajemniczyć. Ale potem pomyślałem, że czytając me pomysły ktoś wyobrazi sobie, że kpię nie z twórców zgrupowanych w Centrum Józefologicznym a ze Świętej Księgi (choć tak naprawdę to oni sobie z niej kpią) i zrezygnowałem z dopisania nadwiślańskich motywów dla Syna naszej Krolowej.

Schemat gadułek józefologicznych jest taki:

– w Nowym Testamencie w istocie malutko jest informacji (jeden z mówców ocenia: poniżej 200 słów, nie mówi, że powtórzonych, czyli licznik obniża się).

– Tora jest skrótowa, często aż do kropki, tradycją żydowską jest rozwijanie tekstu komentarzami, stającymi się całymi księgami. Tu warto zauważyć, że po cichu przekazuje się przekonanie, raczej niesłyszane po kościołach, że Nowy Testament to część żydowskich nauk i w żydowskim duchu należy je, zgodnie z rabinacką tradycją, komentować. Oraz, że tak jak Jahwe, tak i Józef miał zaszczyt być skracany prawie do kropki. Oraz, że kszałceni w polskich seminariach księża są godnymi kontynuatorami tej tradycji.

– Urodzeni w Polsce księża, znający pojęcie rodziny w nowoczesnym sensie, głównie zresztą teoretycznie z racji swoich seksualnych opcji, posiadają świetne wykładnie jaka powinna była być żydowska rodzina i jaka była, skoro wiadomo, jaką być powinna.

– Skoro ktoś powiedział, że coś się Józefowi przyśniło, to było to prawdą i nie ma potrzeby się rozwodzić nad tym stwierdzeniem.

Ględzenie jest okraszane rozkosznymi żartami w stylu „Ewa, która wyszła Adamowi bokiem” (to chyba jakiś seryjny dowcipas wykuwany w seminariach, bo już go i w innej sytuacji spotkałem) oraz żarliwą wiarą, że interpretacja przychodząca do głowy prowadzącemu gawędę staje się w chwili wygłoszenia prawdą, więc dyskusji nie podlega. Tak jest logicznie, biorąc pod rozwagę naszą wiedzę o Św. Józefie, (czyli biorąc nic), więc tak musiało być, czyli tak było i radujmy się.

Nie marnuje się czasu na rozważania o ciągu dalszym rodzinnego życia Józefa i gdyby nie moje kontakty z protestantami, nie usłyszałbym, że Nowy Testament mówi o dwóch braciach Jezusa, o synach owego małżeństwa (już bez boskiej pomocy), którzy byli nawet apostołami. Czyli bierze sobie ksiądz prelegent taką część (skromnego, skromnego) materiału jaką sobie chce i choć fantazję ma jeszcze słabszą niż znajomość rzeczywistości, a terminy z rzeczywistości o miłości i rodzinie ma powykręcane aż do bólu, jedzie szybko z interpretacjami, które wyrzuciłby z biurka początkujący pisarz.

Drodzy wy moi, jak już tak apokryfów wam trzeba, to chętnie zaoferuję przynajmniej jeden, ale za to kupy się trzymający. Więc utrzymujemy wszystkie elementy, archanioła, sny Józefa i rodzinę, która pięknie się rozwija w ubogich warunkach ale bywają trudne chwile. I gdy Jezus lat ma trzydzieści, Józefowi, choć miły i sprawiedliwy, coś chwilowo odbija i kłótnię z Marią zaczyna, gdzie słowa o przygarniętym dziecku padają. Jezus, który od lat jakieś niejasne aluzje słyszał, nagle rozumie, że jego tata to nie jego tata i w szoku, jak stoi, wychodzi z domu i idzie na pustynię, gdzie przez trzy lata chodzi, z życiem starając się dojść do ładu, aż go znajduje. Z innego świata jest jego Ojciec. Wszystko ma sens i trzeba tylko rzecz ziomkom obwieścić.

Całe zjawisko Józefologii byłoby mi całkiem obojętne gdyby... Otóż owi twórcy dopisków do Świętej Księgi są nauczycielami obowiązkowego przedmiotu szkolnego, religii. I jeśli ich bełkot józefologiczny jest przykładem jak działają ich mózgi, zmówny zbiorowy paciorek za uczniów polskich szkół.