Artykuł Bartoszewskiego o Lemie ma parę zabawnych miejsc, ale że nie ma jednorodnych standardów w poczuciu humoru, autor obrywa z wszystkich stron w komentarzach od rodaków. Zresztą ostatnio to jest coraz częściej jego dolą i niekiedy przyczynia się do tego; ja też chętnie złe słówko na jego temat rzucę po tej nagrodzie dla p. Abdullaha, z zawodu (i przyzwyczajenia) króla. Ale czasami Nasi Wielcy miewają takie wpadki, np. ongiś Karol Wojtyła świętością obdarzył pana Josemaría Escrivá de Balaguer, a w moim odczuciu zabawniejsza by była tylko nagroda ex aequo Wysokich Obcasów dla obu tych panów, króla i szefa pół-tajnej organizacji.

Ja też powinienem dostać jakąś nagrodę, bo przeczytałem wszystkie komentarze. Najmniej zabawne są atakujące autora za to, że żyje. No i znane insynuacje, że jak żyje to wiadomo co. Troszkę zabawniejsze jest ruganie go za nieprofesorowatość. Tu jest on w typowej sytuacji bez szansy wygranej, bo gdyby jakaś Rada Państwa nadała mu ten tytuł, to za co, za wysługiwanie się PRL-owi, nie? Jeszcze fajniejsze są narzekania, że dwaj panowie nie zachowywali się jak posągi i nawet kiedyś ukradli ananasa.

Ale największa uciecha jest w odkryciu Całej Prawdy o pisarstwie Lema. Ktoś stwierdza:

zawsze mówiłem, że Lem to Żyd, ale nie chcieli mi wierzyc

No to teraz już jest wszystko jasne z tym rzekomym pisarzem...

Jest i inny człowiek robiący takie odkrycie (nie do przegapienia jest tu przepolski i wszechpolski zwrot „tak naprawdę”):

No, troche tam bylo faktow, np. ze Lem tak naprawde nazywal sie Lehm, o czym uslyszalem juz lata temu od mieszkancow Lwowa...

ale im dalej w las tym więcej smrodu. Ten właśnie komentator ma jakąś długą historię czepiania się pisarza. Kiedyś sporządził jego bibliografię i dostał za to doktorat (co za fucha, to może i ja sobie doktorat sprawię?), po drodze namawiając Lema, by mu za to odwdzięczył się biletami płatniczymi Banku Narodowego w stosownej ilości. Ale Lem uważał, że doktorat mu wystarczy. Więc ten człowiek (choć pod innym sieciowym kapturkiem) już siedem lat temu, za życia pisarza wylał swoją kupę na Forum GW, szkalując Lema w prozie i poezji oraz dowodząc, że jego wczesna twórczość marna była. Zawsze wyobrażałem sobie, że jak ktoś doktoratu się dochrapie to na studentach może się odgrywać, ale okazuje się, że znienawidzony przedmiot studiów też się nadaje do kopania i opluwania.

Łatwo w tym momencie rzucić na mnie podejrzenie, że do latryn wchodzę, by gówien się nawąchać, ale szybko pokażę, że to wcale nie jest tak. Prosze przypomnieć sobie Prawo Wydajności Andsola (im bardziej skomplikowany przyrząd tym większa utrata energii), wykazujące, że ponieważ głowa nie jest instrumentem prostym, to odzysk 1 minuty z zainwestowanej 1 godziny jest bardzo dobrym rezultatem. I często w tych dyskusjach z GW znajdzie się ktoś, kto powie coś ładnego i pracę wynagrodzi. Nie podam linki do komentarza, bo niedługie będzie jej życie (obecnie ma ona coś z „72,2.html”, co jest tymczasowym adresem), więc przepiszę to tutaj. Mówi ktoś podpisany sz-cz:

Cytat z artykułu - Lem: "Ja bez honorarium niczego nie mówię".

Pewnego razu zupełnie nieznajomy student zadzwonił do Lema i powiedział, że chciałby pogadać bo ma być coś o Lemie w jego pracy magisterskiej. Lem natychmiast zaprosił studenta do siebie do domu, gdzie poświęcił mu cały dzień, dwa litry herbaty i trzy paczki mentolowych "Salemów" (w tamtych czasach studenta często na Klubowe nie było stać, więc doceniał). Oczywiście o żadnym honorarium nie było mowy, a spotkanie zakończyło się otwartym zaproszeniem "gdybym jeszcze coś mógł pomóc". A jak pięknie w pracy magisterskiej wyglądały potem cytaty z podaniem źródła: "prywatna rozmowa ze Stanisławem Lemem"!

To był świetny facet.

Co niniejszym oświadcza,
student (były) z powyższej historii

Oddalając się od artykułu, ale pozostając przy pisarzu, ciekaw jestem czy będzie miał długie życie blog dokumentujący błędy Lema. Bardzo sympatyczny i rzeczowy, ale nawet przy pomocy specjalistów z wielu dziedzin (a w każdej dziedzinie dobry specjalista coś zasadnie Lemowi wytknąć może) na lata tego chyba się nie rozciągnie. I nasuwa to refleksję jak ważnym jest czasami być niespecjalistą a wielokwiatkowym motylkiem, bo było by smętnym zatraceniem geniuszu Lema gdyby został adiunktem w jakiejś krajowej uczelni, walczącym ze studentami ze studium zaocznego (nie, wcale nie piję do Ciebie, droga D.B.) (no dobrze, piję, piję), i mającym listę publikacji o tak skomplikowanych tytułach, że żaden frustrat by się do niej nie przyczepił.

A gdzie tak naprawdę leżał jego geniusz? Adam Rybarski, którego wiele świetnych powiedzonek zostało mi w pamięci, kiedyś mniej - więcej tak to wyraził, że byli trzej giganci w S-F odpowiadający trzem okresom historycznym. Verne przekazał olśnienie światem technologii, Wells stopił socjologię z tym kierunkiem pisarstwa, a Lem pokazał jak głębokim narzędziem jest ono gdy mówi się o zawikłaniach psychologicznych i filozoficznych naszego gatunku.

Dodam, że z tych trzech tylko jeden pokazał, że miał wspaniałe poczucie humoru.