Oba terminy biorą się z greckiego εργον (ergon), związanego z działaniem. Językowego powinowactwa chrześcijaństwo nie neguje, ani też istnienia podobieństwa pewnych form między wcześniejszymi Misteriami, które zwą „pogańskimi” a Misteriami Jezusowymi (z dużej litery). Nie brak innych głosów akceptujących z konieczności termin „pogańskie” ale domagających się szacunku dla Misteriów Pogańskich. Trudno je sobie nam wyobrazić. Niechętni im przedstawią zapity i rozkopulowany tłum, a NeoPoganie robią inscenizacje z niewinnymi dziewczątkami w bieli, o rozmarzonych oczach i z dużymi wiankami.

Wydaje mi się, że raz widziałem te Misteria tak jak były święcone przed tysiącami lat i choć to był zaledwie telewizyjny obraz, powalał siłą swej wymowy. Nie mam wątpliwości, że gdybym był wtedy w tym tłumie w Salvadorze, jak i inni padłbym na kolana i śpiewałbym płacząc razem z zapitym i rozpustnym tłumem piękną łagodną pieśń.

Nie mieli oni kiedyś trio elétrico (bardzo proszę o zerknięcie na pierwszą fotografię w tym wpisie jeśli nie wiesz co to jest trio elétrico) ale mieli inne narkotyki. Więc mogło to być dokładnie tak jak w Salvadorze, o 6 z rana, po całonocnej orgii, gdy zmysły mieszają już złudzenia i obrazy, ktoś intonuje pre-żydowski odpowiednik Ave Maria, wielotysięczny tłum pada, płacze i śpiewa w akcie zespolenia sacrum i profanum.

Czemu to mi się przypomniało? Ano, przebiegałem YouTube oglądając nagrania programów humorysty Jô Soares. Na dniach opowiem o nim w ogóle i w szczególe, bo nałożyły mi się przypadkowe lektury o polskich wróżkach i pomyślałem, że choć za darmo nie powinienem propagować brazylijskiej białej i czarnej magii, to jednak imponującą o tym historyjkę bez psucia swego bezbożnikowego sumienia opowiedzieć mogę. Ale w tym, co będzie ilustrowało mój temat, jest pod koniec nagrania, dokładniej mówiąc począwszy od 8'44'', dwóch księży śpiewających po chińsku inne Ave Maria i było to dość nieoczekiwane. No i tak mi się różne Ave Maria pokojarzyły...