Za parę godzin świat usłyszy piękne słowa, te słowa wzruszą miliony, wzruszone miliony będą odmienione i zła na świecie będzie mniej. Amen.

Nie dla prostaków zrozumienie dlaczego, gdy Obywatele mówią piękne słowa, niewiele się zmienia, ale gdy powie je Pierwszy Obywatel (w kraju, w którym George Washington odrzucił możliwość zostania królem, w kraju, w którym powiedziano „We, the People”), wszystko będzie inaczej.

Więc nie będę próbował. I nie będę analizował cudu, którym Obama sprawi, że kompletnie, widocznie z oddali i oczywiście błędny model zjadania owocu przed wyhodowaniem go będzie rozwiązaniem, choć obecnie jest problemem.

Jednak łatwiej zrozumieć jest świat konsumpcji, opiera się on na mirażu „posiadania”. Gdy ludzie myślą, że coś mają, inaczej działają, więc świat się zmienia, choć nie ma ku temu przyczyn. Ale to nie mój show, choć i do mnie mogą dolecieć odpryski.

Moją jednak jest inna rzecz, podstawowa dla zachodniej cywilizacji, o ile taki twór w opinii większej części świata jeszcze istnieje. Jest to sprawa jej zasad etycznych.

Jednym z nielicznych istotnych osiągnięć tej cywilizacji z ostatnich kilkuset lat jest rozpowszechnienie wiary w niedopuszczalność tortur. Nadal większość osób akceptuje zabijanie w różnorakich formach (wojny, niedożywianie ludzkich grup, brak ochrony przed chorobami powszechnymi wśród biedoty), dyskryminację (kobiet, pariasów Indii i Japonii, Czeczenów, homoseksualistów, ateistów) i wiele innych pandemicznych, odwiecznych katastrof społecznych. Ale powiedziano NIE względem tortury. Kościelne sądy oddały narzędzia tortur muzeom, wojenne konwencje nie zabraniają zadania śmierci, ale nie przyzwalają na przedłużanie agonii w bolesnej i degradującej (ofiary i katów) formie, więzienie przestało być ośrodkiem zemsty a stało się miejscem odosobnienia.

W teorii. To ideał. Tylko ideał. Ale potężny ideał.

I rozprzestrzeniał się on, gdy znienacka najpotężniejsze państwo świata odrzuciło go. Guantanamo samym usytuowaniem geograficznym mówiło: tu prawa przez nas głoszone nie obowiązują.

Przez 7 lat przelewano bełkot, eufemizmy, doubletalk, aż wreszcie komisje parlamentu tego kraju zmusiły jego administrację do wypowiedzenia słowa: tortura.

Pojęcie miało ciało od lat. Ale teraz pojęcie znowu stało się słowem. I to ma potężne konsekwencje. Bo gdzie jest zbrodnia, są zbrodniarze.

System prawny cywilizowanego świata jest grą. Zasady gry są powszechnie znane i dlatego dobrze grając zbrodniarze mogą wyjść z niej cało. Ale wiedzą, że nie są bezkarni, poza prawem, poza światem obawy i ryzyka.

Zbrodniarze byli karani w Niemczech (w Zachodnich Niemczech) i w Japonii. Nie wszyscy, ale istnienie rozpraw i kary odmieniło te kraje. Nie było żadnych sądowych rozpraw czy nawet myśli o nich w Rosji czy w Chinach i te kraje, gdzie do dziś zbrodniarze i korzystający z ich zbrodni chodzą bez obaw przed rozprawą czy karą, stały się także dlatego tym, czym są. Tam nadal tortura to modus operandi zbrodniarzy.

Obama ogłosi w jednym ze swoich pierwszych aktów wykonawczych zamknięcie więzienia z Guantanamo. Wysłowienie tego aktu powie nam czy Stany Zjednoczone Ameryki Północnej szukają swego moralnego odrodzenia czy tylko chcą kosmetycznej operacji, zaniku zmarszczek. Czy zbrodnia zostanie nazwana zbrodnią i władze policyjne będą starały się dotrzeć do zbrodniarzy? Do decydentów, nie do Private Doe, oddawanych telewizji na pożarcie.

Wkrótce dowiemy się tego. Tylko to będzie informacją. Reszta jest szumem.

Dodatek. W rozmowach dotyczących tortur często podnoszone są argumenty użytkowe, ilościowe, wydajnościowe oraz praktyczne i historyczne. Komentarze po wpisie należą do każdego, ale dobrze jest uniknąć komentarzy mających kwestię za abstrakcyjną, z innego świata. Chciałbym cię przekonać, że to nie jest problem ciemnoskórych bezzębnych typów w dziwnych szmatkach. To sprawa życia mojego, twojego, twojej matki, brata, znajomego.

Dlatego bardzo uprzejmie proszę każdą osobę chcącą (warunkowo, rzecz jasna) bronić tortur, by przed wypowiedzeniem pierwszego na ten temat słowa jasno, głośno i niedwuznacznie odpowiedziała na tak sformułowane pytanie:

Czy zgadzasz się, że ty czy twoi bliscy mogą być zatrzymywani przez pewne władze, których ogół znać nie będzie i których zasad działania nie poznasz (a jeśli poznasz, zabronione ci będzie mówienie o tym z kimkolwiek, nawet gdyby naprawa twego fizycznego i psychicznego zdrowia tego wymagała), o ile obecne władze kraju dojdą do przekonania, że może to być stosowne dla zagwarantowania bezpieczeństwa ogółu?