Wacek opowiada mi, że pierwszy raz z problemem globalnego ocieplenia zetknął się oglądając w 1959 roku okładkę „Młodego Technika”, na której obok Pałacu Kultury i Nauki rosła palma i wywołanie artykułu pytało: „czy Warszawa będzie miała klimat Bejrutu?”

No więc Warszawa palmę już ma.

A my – refleksje Wacława Timoszyka o owej groźbie.

1. Gdzie jest to ciepło?

Niby ociepliło się w ostatnim stuleciu o 0,74C°, ale co to właściwie znaczy? Zapewne wykreślili krzywą regresji, wybrali początek i koniec, oczywiście nie podając r², ani innych drobiazgów. Jeśli jakiś rok potrafi różnić się od poprzedniego o 1C°, to nie jest to wzrost imponujacy.

Te dane odnoszą się do całego globu, ale można uznać je za nieporównywalne, bo kto sto lat temu mierzył temperaturę na Antarktydzie, czy nawet w dolinie rzeki Limpopo? Bombardowano nas rekordami ciepła w latach 90, ale okazało się, że NASA się „pomyliła”. Bez fanfar dokonano więc korekty w dół i okazało się, że w USA najcieplej do tej pory było w roku 1934. Do tego jeszcze od roku 1998 słupek w góre nie chce drgnąć. Więc już przestaje się mówić o „globalnym ociepleniu”, ale straszy nas „globalna zmiana klimatu”. Najchętniej jednak sięga się do okolic bieguna, bo turystyka w te miejsca dopiero raczkuje i raportuje o każdej pękającej górze lodowej i wszystkich biednych misiach polarnych mających rzekomo kłopoty z polowaniem na foki. Oczywiście litość dotyczy też Eskimosów, którzy, o zgrozo, będą musieli „porzucić swój tradycyjny tryb życia”.

Krótko mowiąc, nie widzę, by statystyki rejestrowały coś szczególnego, nawet gdy się rozważy tylko ostatnie sto lat.

2. Co złego w cieple?

Lat temu jakieś 900 na Grenlandii były biskupstwa, a później się ochłodziło i Normanowie wymarli. Musiało być więc cieplej, a katastrofa ekologiczna nie chciała nastąpić. Potopu nie było. Teraz ponoć poziom mórz podnosi się o 1 mm rocznie, a wynika to tylko z teoretycznych obliczeń, bo praktycznie zmierzyć taką różnicę jest raczej trudno. Straszą nas 3 milimetrami na rok. Są to wielkości porównywalne z szybkością podnoszenia się Everestu i w ogóle ruchami geologicznymi, którymi jakoś nikt się nigdy nie emocjonował. Nawet jeśli 3 mm jest prawdą, to za 100 lat bedzie to 30 cm. Tego nawet Seszele nie zauważą. Oczywiście biją na alarm już teraz, bo wyczuły szmal.

Poza tym ciepło każdy lubi. Nawet latem Andaluzyjczycy nie uciekają na północ, by sobie ulżyć. Za to goszczą spragnionych gorąca turystów z całej Europy. A tutaj niemal u każdego widzę strach przed zimą. Tak, strach, bo trzeba walczyć ze śniegiem, lodem, o ogrzewanie, itd. Każda pomyłka oznacza duże problemy. Ostatniej zimy o mało mi się nie zawalił garaż, bo opady śniegu były rekordowe.

Co zresztą oznacza wzrost o 0,74C°, nawet jeśli jest prawdziwy? Podnosząc punkt pomiarów o 100 m obniżamy temperatury o 0,649C°. Zapewne nawet we Wrocławiu znajdą się dwa miejsca o takiej różnicy poziomów.

3. Cóż może człowiek?

Ilości emitowanego CO₂ są małe w porównaniu z tym, co przerabiają oceany i gleba, oraz z tym, co wyrzucają z siebie wulkany w „dobrym” roku. Nie jest jasne, czy CO₂ jest więcej, bo jest cieplej, czy też na odwrót. Kopaliny i tak wypalimy. Heroiczne wysiłki, by spalać mniej opóźnią ten proces co najwyżej o kilka lat. Po cóż więc ta cała wrzawa? Tym bardziej, że wrzeszczący nie kochają także energii nuklearnej. Wiatraki i panele niczego nie zmienią. W tym momencie u mnie słońca nie ma, wiatru także – i do tego spadł śnieg przykrywając te panele. A zapotrzebowanie na energię jest duże. Wiec skąd ją niby czerpać? Jak już się zdecydowaliśmy na istnienie, to musimy energię przerabiać. Co więcej, sporo argumentów wskazuje na to, że jesteśmy produktem II zasady dynamiki. Istniejemy, bo przyczyniamy się do wzrostu entropii! Wszystko inne jest złudzeniem, bo z II zasadą termodynamiki jeszcze nikt nie wygrał. Niechaj więc nikt nam nie odbiera radości korzystania z energii i nie każe zakładać na siebie pokutnego wora i posypywać głowy popiołem.

Kto ma ochotę przejmować się globalnymi groźbami, mógłby zająć się dużo poważniejszym ryzykiem, że kiedyś rąbnie w nas jakaś kometa i skończy tę całą zabawę. Są grupy badające to, ale bez porównywalnego budżetu czy rozgłosu.