Ney de Sousa Pereira? Rzadko który Brazylijczyk będzie od razu wiedział o kogo chodzi, ale imię jest tak rzadkie, że wielu się domyśli. Ney Matogrosso. To pseudonim artystyczny. Od stanu Mato Grosso, skąd pochodzi. Dziś ma 67 lat i właśnie wypuścił nową płytę, ”Inclassificáveis”. Gazetowe „drobne ogłoszenia” to „classificados”, więc tytuł płyty można oddać jako „niepublikowalne” – ale ze smutkiem, bo tracąc żarcik.

Gdy w najgorszych latach dyktatury wojskowej rzucił na scenę swoją kreację (od początku był choreografem, scenografem, tancerzem, kompozytorem, pieśniarzem) zdobył uznanie publiki i artystów wraz z nienawiścią władz. Nigdy nie dał się sprowokować przez rozeźlonych krytyków, to on wybierał chwilę i styl jego prowokacji. Bardzo dbały o odgraniczenie od sceny życia prywatnego, do którego reporterzy i plotkarze nie mieli dostępu, stał się wzorem doskonałej jakości artystycznej i technicznej. Punktualność, rzetelność, dopracowanie najmniejszych szczegółów scenicznych. Na szczęście środowisko artystyczne było zdecydowanie opozycyjne i nigdy nie wciągnięto żadnego znaczącego artysty w uznanie podziałów na sztukę homoseksualną i heteroseksualną. Zresztą zbyt wiele było by strat dla kultury, ale to temat na inne opowiadanie. Teraz mówię tylko o jednej osobie nazywającej się Ney Matogrosso.

Jego postawa, stanowczość w jasnym opowiadaniu się za wyznawanymi przez siebie wartościami, połączone z talentem i urokiem osobistym, na pewno przyczyniły się do tego, że w Brazylii nie jest możliwa histeria z wycenianiem sztuki poprzez seksualne opcje twórcy.

Zachęcam do obejrzenia trzech nagrań. We wszystkich nich poezja jest niebanalnej klasy. W pierwszym śpiewa kompozycję Chico (czyli Franka) Buarque (jednego z najwybitniejszych kompozytorów i piosenkarzy brazylijskich) wraz z autorem. Utwór nazywa się „Do końca”. W nagraniu chyba nie widać, że Chico ma niesamowite zielone oczy. Nie, przy śpiewaniu to chyba nie jest ważne, ale dla słuchających go pań... Drugie, „Ballada szaleńca”, wyśmienicie pokazuje jego niepowtarzalny styl. A trzecie pochodzi z „Arki Noego 1”, zapewne jednej z najlepszych na świecie płyt z muzyką dla dzieci, obsada samych światowych sław, płyta, na której wychowało się już parę pokoleń maluchów. Śpiewa tam piękną i wzruszającą piosenkę o świętym Franciszku.

Powtórzę: nie przez chowanie się i ustępsta, lecz przez jakość i godność stał się tak znaczący w kulturze brazylijskiej. Zawsze niepokorny. W wywiadzie sprzed paru miesięcy mówi: „pokazuję ludziom, że można istnieć w sposób odmienny niż 99% populacji – że odmienne myślenie może się manifestować w świecie”.

Chyba nie umiałbym wrócić do życia w Kraju. Owszem, byłem, jestem i będę heteroseksualny. Chodzi o to, że nie pogodziłbym się, żeby mi z Watykanu szły wskazania jaka muzyka jest dla mnie dobra.