Thiago de Mello (ur. 1926)
Statuty Człowieka – Stały dekret ustrojowy

Dla Carlosa Heitora Cony

Artykuł I

Postanawia się, że teraz liczy się prawda.
Teraz liczy się życie
i podając sobie ręce
pójdziemy razem przez życie prawdziwe.

Artykuł II

Postanawia się, że wszystkie dni tygodnia,
włącznie z najbardziej szarymi wtorkami,
mają prawo przemienić się w niedzielne poranki.

Artykuł III

Postanawia się, że począwszy od tej chwili
we wszystkich oknach będą słoneczniki,
że słonecznikom będzie wolno
otwierać się w cieniu,
i że przez dzień cały okna mają pozostać
otwarte dla zieleni, w której rośnie nadzieja.

Artykuł IV

Postanawia się, że nigdy więcej
człowiek nie będzie musiał
wątpić w człowieka.
Że człowiek będzie ufał człowiekowi
jak palma ufa wiatrowi,
jak wiatr ufa powietrzu,
jak powietrze ufa błękitnej przestrzeni nieba.

Wytyczna.

Człowiek będzie ufać człowiekowi
jak dziecko ufa innemu dziecku.

Artykuł V

Postanawia się, że ludzie
są wolni od jarzma kłamstwa.
Nigdy już nie trzeba będzie
używać pancerza milczenia
ani zbroi słów.
Człowiek siądzie do stołu
z czystym spojrzeniem,
bowiem prawda zawsze będzie podana
przed deserem.

Artykuł VI

Wprowadza się na okres dziesięciu wieków
wymarzony przez proroka Izajasza obyczaj,
by wilk i baranek paśli się wspólnie
i strawa obu miała będzie ten sam smak jutrzenki.

Artykuł VII

Dekretem nieodwołalnym uchwala się
stałe królestwo sprawiedliwości i jasności,
a radość będzie szczodrą chorągwią
na zawsze rozpostartą w duszy ludu.

Artykuł VIII

Postanawia się, że najgorszym bólem
zawsze było i zawsze będzie
nie móc dać miłości kochanym,
wiedząc, że jest ona wodą,
która da roślinom cud kwiatu.

Artykuł IX

Przyzwala się, by chleb codzienny
człowiekowi jego potem był znaczony.
Lecz by przede wszystkim miał on
zawsze gorący smak czułości.

Artykuł X

Przyzwala się każdemu,
w każdej porze życia,
nosić biały ubiór.

Artykuł XI

Postanawia się, że z definicji
człowiek jest zwierzęciem, które kocha
i dlatego jest piękny,
o wiele piękniejszy niż gwiazda poranna.

Artykuł XII

Postanawia się, że nic nie będzie ani nakazane
ani zakazane,
wszystko będzie dozwolone,
nawet zabawa z nosorożcami
i wieczorne spacery
z olbrzymią begonią w klapie.

Wyjątek.

Jedna tylko rzecz jest zabroniona:
kochać bez miłości.

Artykuł XIII

Postanawia się, że pieniądze
nigdy więcej nie będą mogły kupić
słońca w nadchodzących porankach.
Wygnane z wielkiej skrzyni strachu,
pieniądze przetworzą się w braterską szpadę,
by bronić prawo do śpiewu
i święto nadchodzącego dnia.

Artykuł końcowy.

Zakazuje się używania słowa wolność,
będzie ono usunięte ze słowników
i ze zwodniczych moczarów ust.
Od tej chwili
wolność będzie czymś żywym i przejrzystym
jak ogień lub jak rzeka,
a jej siedzibą zawsze będzie
ludzkie serce.

Santiago do Chile, kwiecień 1964

Szukając o poecie wiedzy wiedz, że dobrze jest odróżniać dwie osoby: Thiago de Mello i Thiago de Mello. Są rodzonymi braćmi i uparli się, by przy upowszechnianiu twórczości pomijać swe imiona. Poeta to Amadeu. A młodszy o 7 lat perkusista to Gaudêncio.

Podany tutaj osobno (z Bloxowego przymusu) tekst oryginału możesz usłyszeć w recytacji poety (nagranej półtora roku temu) ale jeśli postanowisz śledzić słowo po słowie, przygotuj się na pewną ilość skoków. Może to emocja chwili a może niechęć do rutyny, najmniej bym winił pamięć poety. Wydaje się, że swój tekst po hiszpańsku (w tłumaczeniu Pablo Nerudy, też na youtube) podaje bez improwizacji.

Istnieją tłumaczenia Statutów na ponad 30 języków, pod patronatem Unesco, z 1982 roku. Może i po polsku, nie wiem, nie zdołałem ich odszukać.

Tym wierszem poeta zaczynał swoje 14-letnie wygnanie (Chile, Argentyna, Portugalia, Francja, Niemcy) po prima-aprilisie, który w 1964 roku narodowi zgotowali generałowie. Ale jest tyle niejasności w Sieci o jego losach... Straciłem najpierw czas, potem nadzieję, że wyplączę się z sieci, aż poszedłem po rozum do głowy i napisałem do poety. Kto jak kto, ale on zna się na sobie. Zobaczymy czy dostanę odzew.