– Od czasu odkrycia chloroformu Simpson naturalnie całkiem inaczej [niż gdy używał eteru] zaangażował się w bezbolesne porody. [...] Jeśli pan dokładniej rozważy zarzuty wobec chloroformu, to nie natrafi pan na żadne medyczne argumenty. Chodzi o moralność i religię. Kościoły i lekarzy ściśle z nimi związani walczą tymi samymi metodami. Jego najcięższa amunicja to słowo Biblii, konkretnie Księga Rodzaju 3,16 –  „I w bólu rodzić będziesz...” Rozumie pan. To ma znaczyć, że Bóg zakazał bezbolesnych porodów, a tym samym i chloroformu... „I w bólu rodzić będziesz...” – powtórzył. – Na tym polega ów cały sprzeciw.

– Ale to nie zahamuje postępu – wtrąciłem.

– Nie zdarzyłoby się to po raz pierwszy – podjął Dunkan.  – Niech pan tylko przyjrzy się historii średniowiecznej medycyny. Jej żałosny stan to skutek równie ortodoksyjnej interpretacji Biblii. Simpson podchodzi do sprawy  z pogodniejszej strony. Wszystkim wrogom chloroformu odpowiada drwiną, a Księdze Rodzaju 3,16 przeciwstawia rozdział 2, wiersz 21 tej samej Księgi: „Wtedy to Jahwe sprawił, że mężczyzna pogrążył się w głębokim śnie, i gdy spał, wyjął jedno z jego żeber...” Simpson mówi: tu macie zezwolenie Boga na używanie chloroformu. Błogosławię jego optymizm, ale walka dopiero się zaczęła. Już wysokie osobistości duchowne mówią o chloroformie jako o „owocu szatana”, a inni zabraniają członkom Kościoła przystępowania do komunii, gdy tylko wpadną na myśl o skorzystaniu z tego „szatańskiego gazu” lub zastosowania go u swych bliskich. Tak to wygląda obecnie w Szkocji. Ale w Anglii i Irlandii w gruncie rzeczy wcale nie jest inaczej.

[...] spór o chloroform, a zwłaszcza o poród pod narkozą chloroformową, wcale nie osłabł. Przybierał na sile, ustawicznie powodując wybuchy nienawiści i rozgoryczenia, aż 7 kwietnia 1853 roku nadeszła z Londynu niezwykła, sensacyjna wręcz wiadomość.

Królowa Wiktoria, wielka królowa stulecia, urodziła w pałacu Buckingham czwartego syna, księcia Leopolda, księcia Albany. Sam fakt urodzin z pewnością nie był czymś niezwykłym. Niezwykłość polegała na pewnym zdaniu pobocznym, którego nawet nie przytoczono we wszystkich meldunkach, a które wówczas było równoznaczne ze zwyciętwem Simpsona, tego śmiejącego się optymisty, nad swoimi przeciwnikami. To zdanie poboczne informowało, że John Snow, pierwszy londyński specjalista od anestezji, na życzenie królowej i księcia małżonka zastosował podczas porodu narkozę chloroformową. W efekcie poród przebiegł bezboleśnie i bez najmniejszych zakłóceń!

Cztery tygodnie później otrzymałem od Dunkana list, w którym donosił, że poród pod narkozą chloroformową stał się przez noc modny w Wielkiej Brytanii. Poród „à la reine” zatriumfował i tam, gdzie przedtem istniało niebezpieczeństwo nie hamowanego sprzeciwu, teraz powstało niebezpieczeństwo nie hamowanej przesady.

To cytat z II części Stulecia chirurgów Jürgena Thorwalda.  Jeśli masz polskie tłumaczenie i możesz podesłać mi skan stosownych stron, bym mógł zastąpić moją próbkę bardziej fachowym ujęciem, będę bardzo wdzięczny. Nim skrytykujesz powyższy tekst zważ, że jest on wynikiem spaceru z niemieckiego na polski z przesiadką w portugalskim.

(13/IV/08) Dzięki życzliwej i szybkiej pomocy B_Huntera, przytoczone cytaty są już wzięte z książki przetłumaczonej przez Karola Bunscha.