Przed tygodniem obiecałem parę słów o brazylijskich przedsięwzięciach, które Monitor Group wliczyła do swojej ostatniej listy 101 Nowatorskich Przełomów. Stosują się tu wszelkie zastrzeżenia o (bez)sensowności nadmiernie poważnego traktowania takich zestawień i wyróżnień (czy ktoś jeszcze pamięta konkurs na Blog Roku, w którym biegły w równym rytmie filmy, koty, mydło i powidło?) ale też nie jest mądre udawanie, że takie listy nie istnieją lub że nic nie znaczą. Więc przypomnę tylko, że połowa listy należy do przedsięwzięć ze Stanów, że jest ona bardzo niejednorodna (któż by zgadł w jakim zestawieniu mogą stać koło siebie Ikea, Cirque du Soleil, Coca-Cola, Adidas, GoogleEarth oraz Rent-A-Car?) i że gromadzenie i porównywanie informacji  z całego świata zawsze będzie miało słabe punkty. I że nie będę robił kostycznych uwag o kapitalizmie i obrocie pieniężnym, bo miewam na to lepsze okazje.

Casas Bahia. Największe dla mnie z tej listy zaskoczenie.  A więc fachowcy widzą godne do naśladowania walory tej sieci sklepów od mebli, dekoracji i przedmiotów trwałego użytku. Może lepiej to wygląda z daleka. Ale ich pierwszy przebój reklamowy: „ile chcesz płacić? Tu płacisz tyle ile możesz!”  zmienił treść, gdy pewien sprytny adwokat nagromadził wielką kupę towarów i podsunął sprzedawcy jednorealowy banknot. Wezwana policja przyznała klientowi rację i potem slogan brzmiał: „ile chcesz płacić? 15 reali miesięcznie?” Sieć sprzedaje złudzenie jakości przylepione do złudzenia niskiej ceny, kupujący tam (na ogół tzw. prości ludzie) nie umieją przeliczyć kosztów pożyczek w wieloletnich spłatach rat. W nachalnej propagandzie z tv (błyski, krzyk i presja na szybką decyzję) celował aktor, którego wywalili, bo w 2004 roku powszechnie nosił się w czasie karnawału ze swoją preferencją seksualną. Ale wrzaskliwych a płciowo tradycjonalnych nie brak, więc interes leci jak zwykle.

Co gorsza, to są pieniądze wychodzące z konta (prawda, że uniknąłem mówienia o należeniu czy o pochodzeniu forsy?) jednej z najobrzydliwszych, ale bardzo popularnej postaci ze sceny brazylijskiej, właściciela sieci tv SBT, który robi tam za gwiazdę. Nawet na prezydenta się kiedyś wystawiał. Ufff, to taki antyMidas, czego się dotknie, obraca się w ... Nie rozwiodę się nad postacią, bo jeszcze dostanie mi się za antysemityzm.

Alpargatas. Firma, która sprawiła, że havaianas (czyli japonki vel klapki) to obuwie kobiece modne, sexy i miłe w dotyku. Najpierw przemianowano je na sandália Havaianas, potem wypuszczono w kolorach, kwiatkach itp, a potem dano niewyobrażalną ilości pieniędzy na reklamę w tv. Sławni aktorzy ganiali za sławnymi aktorkami, by przylgnąć na chwilę do ich japonek, przyłożyć je do twarzy i je tulić. Tylko nie pito z nich szampana, ale gdyby szampan był w kromkach to nie wiem czy i tego by nie wymyślono. Czyli znowu hucpa. Ale zwycięska.

Embraer. Imię, które wielu znajomym wyjaśniło, że czas na rozluźnienie skojarzeń Brazylii i pana Balcera. Odrzutowce małego wymiaru, których przedtem dla lotnictwa cywilnego nikt nie robił. Solidne, wygodne, sprzedawane też w Polsce. Technologia to wynik długiej linii rozwoju tutejszego lotnictwa, któremu patronem jest Santos Dumont, wedle Brazylijczyków pierwszy na świecie autor samolotowego lotu (kiedyś się z tego śmiałem, ale gdy wdałem się w czytanki o braciach Wright, zrozumiałem, że historyjka nie jest taka prosta jak stoi w podręcznikach ze Stanów).

Flex. Software Grupy Magneti-Marelli. Dzięki niemu połowa samochodów produkowanych tu zwalnia właścicieli od zastanawiania się z jakiej pompy nalać paliwo. Benzyna czy alkohol, nieważne, komputer ustawia parametry motoru sam i samochód jedzie. W świecie gaworzy się o biopaliwach, a tu SFS (software flexfuel sensor) jest instalowane już od paru lat.

Natura. Idea pań sprzedających od domu do domu Avon jest znana w całym świecie, ale Natura wypracowała niezależny model. Koło pół miliona kobiet jest zarejestrowanych jako consultora de Natura (firmy unikają słowa „sprzedawczyni”), aktywnie działa nie tylko ich kilkadziesiąt tysięcy ale też pracujące dla nich krewne, znajome i koleżanki. Kosmetyki bardzo wysokiej klasy ale w sensownych cenach. Zaczęła się już ekspansja międzynarodowa. Magnesem na zewnątrz są  amazońskie składniki kosmetyków.

24x7 Cultural. Sprzedaż książek z automatów. I jesteśmy przy tym, co mnie bawi. Reszta była przekąską. Przedkąską.

Fábio Bueno Netto, który zaczął przedsięwzięcie w 2001r.

A to są jego automaty.

Jeden ze wspólników działał w projekcie upowszechniania tanich książek. Okazało się, że trudności i koszty dotyczą przede wszystkich dystrybucji. Więc Fábio przerobił maszynę od sprzedaży kanapek i puszek, pozmieniał sprężynki, dostał poparcie wydziałów kultury w São Paulo i w Rio de Janeiro. Wyłożył na początek 600 tys. reali czyli koło 800 tys.zł. W tej chwili ponad 20 maszyn stoi po stacjach metro (zaczęła się ekspansja i na uniwersytety) i sprzedaje około 15 tys. książek miesięcznie. Druk znacznej ich części jest własny, wtedy ceny są całkiem niskie, koło 5 reali. Cel to rozpowszechnianie kultury (a jak się przy okazji da  zarobić, to chętnie), więc idą podręczniki, lektury szkolne – wiele dzieł klasycznych nie ma już copyrightu... Ale są i bestsellery nieco droższe. Miła przeciwwaga dla mnogości pism pornograficznych sterczących w kioskach po stacjach... A tu jest filmik o tych automatach.