Wersja stara, Matejkowa.

Wersja młoda, Kurandowa.

Wstęp do biografii Kurandy.

Nie należy pisać listów do Związku Polskich Artystów
Plastyków, by go wylano, bo nie należy. Wylać ze
Związku Pisarzy też nie da się, bo tam nikt nic nigdy
nie wylewa. I Kuranda Patriotą jest bo ma wódkę
Chopin, wódkę Norwid, wódkę Absolut i białe kwaśne
wino Moniuszko. Do ryby. Mruczy przy poprawianiu
Mistrzów (cecha genetyczna, w jego rodzie mruczało
się już długo przed Grunwaldem). Więc tak sobie owej
nocy mruczał:

A propos grunwaldzkiej zadymy znów spoglądając na
obraz .... nnnno wiesz co? ten ogłupiały Jungingen
z oczami jakby wkręcali mu jajka w imadło choć jeszcze
nie wita się z piąstką, z tą peleryną (co nie wiadomo na
co mu ona w tej bitwie) cudem boskim nie wkręciła się
w koła tramwaju a zajmuje przecież pół obrazu więc
prawdopodobieństwo byłoby duże, że się gdzieś wkręci
(ja piszę o tym tak dużo jak w proporcjum namalował
Matejko), a ten Witołd grający wariata z ręcami jakby
witał się z papieżem, a te typki z gołymi nogami co chcą
przyfanzolić w ryja Jungingenowi. Te łydy napięte...
właściwie to nikt jeszcze na tym obrazie nikomu nie
przylał choć każdy się zamachnął.... W każdym bądź
razie malarstwo Matejki porusza. A nawet trzęsie. A mną
wstrząsa. Malowanie bzdur wcale nie jest takie głupie
i nie szkodzi na oczy. Nawet uspokaja. Myślisz sobie,
że nic nie robisz bez wysiłku a inni nic nie robią z wielkim
wysiłkiem. Można gadać od rzeczy i też od rzeczy
malować - cóż, że pięknie. [...] Matejko, jako rozbuchana
pornografia historyczna bardzo mi odpowiada
ponieważ nie używa hamulców. Rzeczywistość
udrapowana. Obsypana oscarami. Wypełniona
gestami.

Jakieś zasady trzeba mieć żeby być? Jeszcze wszyscy
śpią, więc chyba mogę sobie pobredzić i tak jutro
wszystkiego się wyprę?