Różnie można powiedzieć „radź sobie”. Formę dla szefa
podał Lao Tzu a nam przekazał Ronald Reagan. Ryba
i wędka. Daj rybę, nakarmisz biedaka na jeden dzień,
naucz go łowić, sam siebie karmić będzie całe życie.
Są różne warianty, czy wędka będzie za darmo, na raty
czy też leasingowa. Kto doradza, ten wybiera. Nie na
darmo jest bogaty, więc uczyć żyć ma prawo. I czemu
niby nie miałby zarobić trochę na wędkach.

Forma bezpośrednia, wprost do głowy biedaka, żeby
wiedział jak ma działać, to powiastka o musze, co do
garnka ze śmietaną wpadła, tak się tam szamotała, tak
nie poddawała, że w końcu śmietanę na mleko ubiła,
oczywiście za dniówkę nic nie dostała, ale za to
odlecieć żywa mogła.

Czego by pouczany nie słyszał, w pozycji posłusznej
(c'est le mot) stać ma i głupich pytań „a ty to tak sie
wzbogaciłeś?” nie zadawać. Porządek ma być w klasie.

Obie wersje żyć nas uczą, szczególnie jeśli jesteśmy
w biedzie. Jeśli w bogactwie jesteśmy, też z tego
mamy użytek, żeby biednym wyjaśnić co robić powinni.
Więc są to mądrości ogólnego użytku, ale szybko
pokażę, że nie na każdy czas są one stosowne. Wcale
nie będę do gara ze śmietaną kropli dziegciu dolewać,
całkiem inaczej to zrobię, tak jak na ekonomii mnie
uczyli. Caeteris paribus, ale globalnie. Do garnka
wlatuje zbłąkany rój dwunastu tysięcy much.

Gdy jako dziecko słyszałem o szamocącej się musze,
mimo nikłej sympatii dla jej gatunku martwiły mnie
jej przejścia i cieszyłem się gdy suchą stopą stanęła
na powierzchni. Ale choć naiwny i ufny byłem, nawet
wtedy nie uwierzyłbym w happy end historii z tuzinem
tysięcy much w jednym garze. I bardzo okrutne sny
miałbym, więc moje szczęście, że opowieść mi jako
przygodę a nie makro-ekonomiczną analizę podano.

A czemu właśnie dwanaście tysięcy? Bo to bliskie
jest ilości bezrobotnych w znanym mi trochę mieście,
w Wałbrzychu. Ludności w ogóle tam koło 130 tysięcy,
jedni wybyli do dalekich krajów (o wyganianiu muchy
w inne światy bajka nie wspominała), inni spędzają
parę godzin dziennie jadąc do pracy we Wrocławiu
(piękna to bywa podróż gdy śnieg napada...), a inni
po prostu starają się przetrwać.

A ten Wałbrzych to jeden z takich Murzynów, który
jest czarny za karę, za grzechy przodków. Tych miast
są w Polsce setki. Ci ludzie, owszem, zgrzeszyli, bo
nie byli z szajek, które rozkradały, kupowały firmy,
budynki, zakładały spółki, które rząd wspomagał...
Przecież każdy mógł kiedyś być w wojewódzkiej
egzekutywie albo w służbach specjalnych, prawda?

Więc bardzo proszę nie opowiadać, kiedy jestem
w pobliżu, o tym lesie wędek niesionych przez rybaków
ku cudownie zarybionej Odrze, o pełnych inicjatywy
młodych, którzy mogą się wybić i te pe. Bajki tym są
piękne, co niezwykłe, rzadkie a zdumiewające podają.
A gdy ktoś bajki o milionach dla milionów opowiada,
źle to się kończy – albo, co gorsza, nie kończy się
wcale a ciągnie się przez lata i klimat kraju zatruwa.