– Bywał pan zapewne na wsi. W każdej wiosce jest jeden głupek i jeden mędrzec. Jakiś prosty chłop. Główkę ma nie większą niż pięść i mózg zapewne też niezbyt duży. Ale potrafi myśleć na podstawie własnej wiedzy o życiu i osobistego doświadczenia – prosto, jasno i zdrowo. A w ogóle to radzę przyjąć do wiadomości, że mózg ludzki wyróżnia się nie tylko wielkością, ale również sposobem przyswajania wchodzącego materiału. Z grubsza biorąc, mózg może być magazynem, młynem i laboratorium chemicznym. Magazyn bywa bardzo pojemny, zapełniony rozmaitymi przedmiotami, ale im jest ich więcej, tym trudniej się w nich zorientować. Młyn potrafi przemleć tylko to, co do niego wsypują. Jeśli nawet mózg jest mały i prymitywny, to dobre ziarno przemiele na całkiem niezłą mąkę. Lecz jak się weźmie wielki, nowoczesny, najlepszy młyn z dobrymi żarnami i idealnymi sitami, a użyje się złego ziarna, to i tak nic dobrego z tego nie wyjdzie. Twórczy mózg – to najwyższy typ mózgu, to laboratorium chemiczne, ładuje się weń wszystko, co się zechce, a otrzymuje zasadniczo nową syntezę. Tam wszystko działa: wiedza, pamięć, zdolność do własnego myślenia. Taki mózg bardzo rzadko się zdarza, nawet u tych, co mają dużą głowę.

– Lenin miał zapewne taki mózg – wyraziłem przypuszczenie.

– Lenin? – zdziwił się Admirał. – Skądże! Lenin miał mózg ideologiczny. To jeszcze jeden typ mózgu i nieczęsto spotykany. To nie magazyn ani młyn, ani laboratorium, lecz coś w rodzaju żołądka w głowie. Wkłada się do niego dużo rozmaitych wysokiej jakości produktów, wszystkie zostają strawione i przemieniają się w gówno.

Włodzimierz Wojnowicz, Spiżowa miłość Agłai (tytuł oryginału: Monumentalnaia propaganda), Pigmalion, W-wa 2006, str.114