W sieciowej rozmowie przyjaciel opowiadał, że na jego
syna poskarżył się nauczyciel. Dziewięciolatek oznajmił,
że chce zostać pisarzem. „Nauczyciel mówił o tym jakby
chłopak zamierzał zostać guru jakiejś sekty”.

Próbowałem pocieszyć go, że bywają (w opinii szkolnych
nauczycieli) postawy młodzieży gorsze niż chęć pisania.

Otóż co ileś lat miewam taką rozmowę z młodymi ludźmi,
którzy zaczynają studia matematyki:

– Czy ktoś z was albo ktoś znajomy próbował w szkole
malować czy rysować?

Parę rąk się podniesie.

– Pisać wiersze?

Więcej rąk.

– Albo opowiadania?

Tu też ktoś się znajdzie.

– Komponować utwory muzyczne?

Jakaś rączka się pojawi.

– Wymyślać definicje pojęć?

Parskają śmiechem. Wtedy rzekę:

– No właśnie. Pomysł, że ktoś mógłby rozwijać w sobie
talenty matematyczne jest społecznie nie do przyjęcia,
taki typ oberwie od nauczycieli, od kolegów i rodzice
go wydziedziczą. I przez to na matematykę idą zupełnie
niewłaściwi ludzie, ci, co powinni iść na księgowość,
zamiast tych, co lubią bawić się fantazją.

Nie oczekiwałem, by to wyznanie miało przynieść odzew
i dlatego mile mnie zaskoczyła Vierablu, która prawie
natychmiast odpowiedziała tymi słowami:

Nareszcie mam okazję powiedzieć, że całkiem niedawno
na BBC4 obejrzałam znakomite programy o matematyce
i fizyce. Jeden był o liczbach pierwszych. Obejrzałam
z opadniętą szczęką już dwa razy. Inny nazywał się
The Dangerous Knowledge i był o nieskończoności i o
tym, jak doprowadziła ona parę osób do szaleństwa
(Cantor, Gödel). Było też o Boltzmannie, który ma na
nagrobku wzór z dopiskiem: „oto wzór (equation),
który go zabił”.

Do tego filmy o Turingu, Nashu i atomie.

Po obejrzeniu tego wszystkiego doszłam do wniosku, że
nasza wiedza o matematyce jako nauce (w odróżnieniu
od matematyki jako zbioru wzorów pomagających nam
obliczyć odsetki od kredytu) jest znikoma, wręcz
zerowa. A jest to dziedzina, w której dzieje się tyle
fascynujących rzeczy, że aż dech zapiera. Myślę, że
to dlatego, że mało kto potrafi mówić czy pisać
o matematyce w sposób jasny i prosty. W taki, w jaki
opowiedziano mi o liczbach pierwszych. Ech, chyba
w weekend obejrzę to jeszcze raz.

Vierablu ma rację, że pisać prawdę a pisać w sposób
jasny i prosty to nie to samo, szukanie prostoty to
bardzo trudna sztuka. W każdej dziedzinie wiedzy czy
umiejętności. I nie mam prostego przesłania, które by
brzmiało „idzie ku lepszemu” czy podobnie. Powiększa
się (przynajmniej w kręgu języka angielskiego) ilość
utalentowanych autorów, ale rynek jest zasypywany
taką ilością ślicznie wydanego i bardzo otrąbionego
śmiecia, że laikowi może być trudno podjąć korzystną
dla niego decyzję. A jeden zły zakup może skutecznie
zniechęcić do dalszych prób. I pewien cień optymizmu
sprzed paru lat, związany z Internetem, blednie, bo
niewidzialna ręka rynku chwyta niewidzialną szyję
Sieci i dostęp do dobrych rzeczy przechodzi przez
coraz węższe gardło. Poszerza się ono po wrzuceniu
do niewidzialnej ręki pieniążka.

Jeśli już płacić, to zachęcam do PWW. Proofs Without
Words. Ale o tym przy innej okazji, aby dziś nie
rozciągać nadmiernie krótkiej historyjki.