Poprzedni wpis przypomniał mi relację D.Z. z jej
pierwszego pobytu w Danii. Trafiła poprzez znajomych
do domu, gdzie mogła mieszkać za darmo ale musiała
pogodzić się z panującymi tam obyczajami. Mieszkańcy
komuny wynajmującej mieszkanie byli tak postępowi, że
nie tylko odrzucali chodzenie w domu w ubraniach ale
i osoby nie dość postępowe, które chciały zachować
okrycia ciała. Zrobiono dla D.Z. wyjątek godząc się,
że będzie mogła pojawiać się w kostiumie kąpielowym
i nawet za bardzo jej przez to nie dyskryminowano,
a jeśli może i dyskryminowano słownie to i tak nic
z tego nie rozumiała, bo znała tylko cztery języki
i wśród nich nie było duńskiego.

Pewnego wieczoru w rozmowie jej współmieszkaniec
zadał jej zaskakujące pytanie co ona myślała na
temat „Polish way of life”, polskiego stylu
życia. Przemyślała cały swój peerelowski los, jego
szarość i smutek, ale nie zapomniała o wrocławskich
grupach teatralnych i wspaniałych znajomych, myślała
o braku pieniędzy ale i wyśmienitych studiach –
a rozmówca z szacunkiem i w milczeniu czekał na
odpowiedź, więc postanowiła syntezę przemyśleń
podać mu wstępnym hasłem „it is not so bad, really”,
to nie takie złe.

Reakcja była zdumiewająco szybka i musiała użyć całej
swej siły i energii, by móc pozostać dziewicą, który
to stan stanowił jej świadomy wybór. Zamknęła się
w swoim pokoju i następnego dnia uznała, że lepiej
płacić za gościnę niż ryzykować nieoczekiwane zwroty
światopoglądowych dyskusji.

Dopiero po paru dniach rozmów odkryła, że wyrażenie
„Polish way of life” należało raczej tłumaczyć na
„życie po polsku”, czyli bez ślubu. Wydaje się,
że w końcu XIX wieku wyjeżdżające do Danii za pracą
kobiety po znalezieniu sobie partnera nie mogły z nim
zarejestrować w kościele związku z powodu poglądów
którejś z dwóch wiar, a może i ich obu. Nie badałem
sprawy czy to podejrzenia o nieludzkości tych co nie
są katolikami (jak to było przed encykliką papieża
Pawła III, która zdjęła podejrzenie, że stosunek
z Indianką był aktem sodomii) czy też uznanie przez
protestantów, że katolicy to niewierzący. Tak
czy inaczej, Polki chciały mieć rodziny, Duńczycy
chcieli być z Polkami i dość powszechny obyczaj
obywania się bez rejestracji kościelnej zapisał się
w języku duńskim jako życie po polsku...