„Pieśń dziadowska, którą napisali czytelnicy” to
tekst, pod którym podpisał się Bohumil Hrabal i za to
dostał pieniądze, ale który napisali jego czytelnicy.
On w zasadzie nic nie zrobił, tylko pociął ich listy
i posklejał.

Tak samo zresztą, jak Puszkin, który wcale liter nie
wymyślił, dali mu je Cyryl i Metody, a on je pokleił
i co gorsza każdą literkę wiele razy użył, co chyba
było nadużyciem. Hrabal przynajmniej nie powtarzał
urywków listów. Nie musiał zresztą, bo to nie do
wiary ilu czytelników chciało mu jasno powiedzieć, że
z kimś takim nie chcą rozmawiać.

Żeby uniknąć monotonii, Hrabal poprzeplatał szczere
wypowiedzi czytelników peanami, które może sam
na swój adres wysyłał. Ale oliwa na wierzch wypływa
i było zupełnie jasne, że dla większości czytelników
ten autor sprowadzał niewinne dzieci na manowce, ku
grzechowi i do burdelu.

Jeden z najbardziej przenikliwych i rzeczowych listów
zawiera te słowa:

Jak na to mamy patrzeć my, wychowawcy, a przy tym ojcowie
dorastających dzieci, znajdujących się właśnie w tym
najdelikatniejszym wieku, w okresie dojrzewania? Jak mam
na przykład swojemu szesnastoletniemu synowi wyjaśnić, co
to jest „cipeczka”?

Nie wiem jakie wyjście przed 40 laty znalazł Hrabal.
Dzisiaj tak bym temu ojcowi poradził: odwołaj syna
na bok, najlepiej do łazienki, ściągnij gatki i pokaż
synowi cipeczkę. Oczywiście dobrze jest wcześniej
ją umyć.

Można też rysować diagramy cipeczki w kartezjańskim
systemie współrzędnych, ale prawdopodobnie syn
weźmie ołówek i zaplotuje łechtaczkę oraz punkt G,
o którym ojciec w życiu nie słyszał. Odsyłanie syna
do Internetu nie będzie dobrym pomysłem, bo okaże się,
że wszystkie pornograficzne witryny już zostały przez
użytkowników domowego komputera odwiedzone parę
razy w ostatnim miesiącu. Być może najmniej kłopotliwą
techniką pedagogiczną będzie zaprowadzenie syna do
piekarni.

Nie trzeba nawet wchodzić do środka, stajemy przed
piekarnią i wskazujemy synowi znaczącym gestem
wystawione na witrynie okrągłe bułeczki i rogaliki.
I pytamy go porozumiewawczo: „no jak myślisz, do
czego to jest podobne?”

Jeśli ten obyczaj wypieku zachował się od rzymskich
czasów, to zapewne w żadnym okresie naszego
rozwijania korzeni nie został zarzucony. Więc
przez dwa tysiące lat produkuje się te cipki i fiutki
ale nie tłumaczy się dzieciom co one jedzą. Szkoda,
bo o jeden dylemat pedagogiczny byłoby mniej.

Referencja odnośnie chleba mieści się w jakiejś
niemieckiej encyklopedi, którą już miałem w ręce,
hasło: "Brotformen".

Referencja odnośnie Hrabala to „Pieśni dziadowskie
i legendy”, Czytelnik, Warszawa 2006.