Na początku było tylko wyznanie (czy wyzwanie) Ewy Milewicz, w dwóch częściach: 1 i 2.

W setkach komentarzy były uściski dłoni ale były też pomyje, najczęściej wskazujące, że komentator był szybszy w sztuce pisania niż czytania. A Ewa Milewicz pisała jasną polszczyzną:

Nie złożę oświadczenia, ale lustracji i tak będę poddana. [...] Państwo [...] i tak mnie zlustruje. Natomiast ja sama do tego ręki nie przyłożę, bo nie widzę żadnego powodu, abym się miała tłumaczyć ze swego życia.

Potem zaczęto rozsyłać pocztą poleconą formularze po uczelniach i każdy z tysięcy winnych Bogu ducha adresatów (ci, co byli winni to problem mścicieli i kanarów, a nie takich jak ja) musieli szybko podjąć decyzję. Motywy mogły być różne ale wyniki mogły być dwa: wypełniam albo nie wypełniam. Drugie rozwiązanie nie jest dla wszystkich. Wycenienie tych, co myślą „nie” a piszą ”tak” jest łatwe przy oglądaniu filmów. Ale oglądałem ten film bardzo z bliska i pamiętam oczy jednego z moich mistrzów, logika J.S., niezwykle uczciwego człowieka, który mi wyjaśniał, a właściwie dawał do zrozumienia, że dokumentu, choć słusznego, podpisać nie będzie mógł. Nieco później dowiedziałem się, że gdyby przez parę miesięcy nie dostawał sum, na które co miesiąc liczył, dwie ciężko chore osoby z jego rodziny można by było natychmiast odpisać z listy żywych. Wieczna chwała Panu Prezydentowi za odtworzenie w dzisiejszym życiu tych scen z historii.

Więc większość osób, które znam, wypełnia i wysyła. I oprócz upokorzenia w formie nieprzyzwoicie niskiej comiesięcznej wypłaty mają jeszcze w domu kwitek. Tak tworzy się społeczeństwa obywatelskie.

Ale jest i parę innych głosów. Trzem z nich proszę poświęcić chwilę uwagi.

Najgłośniejszy chyba obecnie przypadek to rytualne splunięcie Jana Turulskiego, chemika z Białegostoku. Powiedział to, co tysiące miało na końcu języka.

Zdecydowane: „nie chcę więcej o was słyszeć” przyszło od Jacka Klinowskiego z Krakowa (z blogu Groblewskiego, o którym dowiedziałem się dzięki blogowi Azraelka).

Najbardziej wyważony głos (o którym pisał na swoim blogu Antrim) to oświadczenie gdańskiego matematyka Stefana Sokołowskiego. Zacytuję ten jego fragment, który może wprowadzić nieco porządku w częsty bałagan myślowy dotyczący każdego bubla produkowanego przez bublowców i przez niedbałość językową nazywanego „prawem”:

T.zw. nieposłuszeństwo obywatelskie jest jednym z demokratycznych instrumentów slużących do przywoływania do porządku polityków, którym pomyliły się priorytety. Tego instrumentu nie należy mylić ze zwykłym lekceważeniem prawa. Lekceważenie odbywa się po cichu i sprawca stara się nie zostać ujawniony. Nieposłuszeństwo obywatelskie jest głośne i otwarte, a sprawca liczy się z ew. sankcjami i godzi się je ponieść. Lekceważenie prawa tworzy niewolników; powszechny „olewczy” stosunek do prawa charakteryzował m.in. system polityczny PRL-u. Wolny człowiek nie lekceważy praw, które uważa za szkodliwe, tylko stara się je zmienić w jawnym działaniu.

Te trzy postawy z jednego punktu widzenia są synonimami, bo łączy ich autorów status nie-inteligenta. Jeśli jakimś cudem czytający te słowa nie wie o co chodzi, powtórzę urywek wywiadu z Panem Prezydentem (tak, wiem, że przesadzam z podkreślaniem szacunku, ale to nie dla osoby, lecz dla funkcji):

Monika Olejnik: Panie prezydencie czy pan nie łamie sumień inteligentów mówiąc o tym, że inteligent, który sprzeciwia się lustracji nie zasługuje na etos inteligenta?

Lech Kaczyński: Na miano inteligenta.

A więc: prawie synonimy, ale nie całkiem. Można jeszcze przez parę chwil wybrać ten sobie najmilszy. Później usłyszymy: Faites vos jeux! Rien ne va plus!