Niedziela. Dobry dzień na rozmowę o Kościele.

Wszystko tu piękne. Odruch Babilasów, by mi podesłać
książkę, która im sprawiła przyjemność. Wydawnictwo
Czarne, mające szacunek dla czytelnika. Książka
Umierający Europejczycy (autor to Karl-Markus Gauß,
Austriak). Jej trzeci rozdział Czas Civity o Arboreszach
w Kalabrii. I ten urywek, który w całości przytoczę
zamiast łamać głowę jak to składnie przekazać.

Don Trupo cierpliwie tłumaczył mi, dlaczego Arboresze stanowią
szczególny przypadek w historii kościoła katolickiego. Gdy
Albańczycy w XV i XVI wieku przybyli do Włoch, zabrali ze sobą
na wieczne wygnanie całe bogactwo bizantyńskich form, jakie
przejęło ich chrześcijaństwo w ciągu kilku stuleci na Bałkanach.
Katolicka zwierzchność od początku szanowała tę tradycję,
czasami z pewną niechęcią, lecz konsekwentnie, a ostatnim,
który formalnie potwierdził owe dawne przywileje, był znany
przecież z surowości Paweł VI. I tak doszło do tego, że
Arboresze są katolikami, którzy odprawiają swe msze w obrządku
prawosławnym, że mają katolickich księży, którzy są żonaci,
uznają zwierzchność papieża, a podczas komunii przyjmują chleb,
a nie hostię. Owe specyficzne cechy obrządku, jak również to, że
księża – ale już nie biskupi – mogą się żenić, zostały ustalone
już w 325 roku po Chrystusie na soborze nicejskim. Bizantyński
przepych, z jakim odprawiają msze, zawierają śluby, obchodzą
święto Wielkiejnocy i wyprawiają pogrzeby, był dla Arboreszów
zawsze czymś oczywistym, nieodzownym. Raczej woleliby
wypowiedzieć posłuszeństwo papieżowi niż odrzucić tę tradycję,
zrezygnować ze swojskiego, przywiezionego z utraconej ojczyzny
obrządku.

W grecko-prawosławnej formule swego katolicyzmu Arboresze do
dzisiaj widzą ostoję swej tożsamości i nawet ci, którzy bardzo
rzadko odwiedzają dom boży, zachwycają się pięknem mszy i z
przejęciem mówią o znaczeniu religii dla życia narodu, dla jego
kulturowego przetrwania. Watykan z kolei uznał, że lepiej
przyznać Albańczykom parę przywilejów niż stworzyć sobie na
południu Włoch bastion prawosławia albo wręcz jeden
z heretyckich odłamów, kolejnych odszczepieńców od świętego
kościoła rzymskokatolickiego. „Dlatego papieże zawsze
potwierdzali nasze specjalne przywileje, nawet ten obecny”,
powiedział don Antonio z uśmiechem, w którym błysnął nikły ślad
dumy i ironii, „nawet obecny papież, który nie kocha zbytnio
żonatych księży, ale nie, nie można przecież powiedzieć, że ich
nie kocha, gdyż on kocha wszystkich, naprawdę wszystkich! Nawet
papież Jan Paweł II, który nie do końca potrafi zrozumieć
u księdza pragnienie ożenku, nie zabrania nam tego!”

Ciekawe – tak piękny przykład zrozumienia bliźnich
i unikania rządów siły – i taka skromność Kościoła.
Czemu nie chlubi się tym na UKSW i po plebaniach?